Монгол Улсын Ерөнхий сайд асан Н.Алтанхуяг өдгөөгөөс дөрвөн жилийн өмнө Шинэчлэлийн Засгийн газрын тэргүүнээр ажиллаж байсан билээ. Өнөөдөр Ж.Эрдэнэбатын Засгийн газар 100 хоногийн ажлаа тайлагнах дөхөж байгаа бол Н.Алтанхуягийн Засгийн газар 100 хоногтоо хэрхэн ажиллаж байсан талаар ярилцлаа.
![\"\"](http://undesten.mn/uploads/posts/2016-10/1476680308_527-14544700530918.jpg "\\"\\"")
-Шинэчлэлийн Засгийн газар байгуулагдаад гурван чиглэлээр ажлаа төлөвлөчихсөн байсан. Засгийн газар байгуулсан хойноо ажлаа төлөвлөсөн юм биш. \”Монгол хүн 2020” мөрийн хөтөлбөрийг орон даяар хэлэлцүүлж бий болгох явцад ажил хийх боломж олдвол гурван чиглэлээр ажиллана гэдгээ товлочихсон байсан. Манай орны хувьд бүтээн байгуулалтын ажлыг олон жил орхигдуулсан байсныг эхний ээлжинд хийх ёстой гэж үзсэн. Энэ хүрээнд 100 хоногийн дотор олон ажил хийж чадаагүй л дээ. Гэхдээ 21 аймгаа Улаанбаатартай холбосон хатуу хучилттай замаар холбоё гэдэг шийдвэрийг гаргаж байсан. Мөн Улаанбаатар хотын түгжрэлийг багасгах, замын зорчих урсгалыг нэмэгдүүлэх, нийслэлийн зам харгуйг сайжруулах үүднээс \”Гудамж” төслийг хэрэгжүүлье гэдэг шийдвэрийг гаргасан.
Түүнчлэн иргэдийн орон сууцны асуудалд анхаарч ажиллах нь зөв гэж үзсэн. Жилийн 16 хувийн хүүтэй орон сууцанд иргэд яаж орох вэ гэж бодоод жилийн хүүг бууруулах ажлын хэсэг гаргаж ажилласан. Зөвхөн Улаанбаатарт ч биш, 21 аймагт орон сууц барья, нийтдээ 1000 айлын орон сууцыг бий болгоё гэж зорьсон л доо. Ингээд бүтээн байгуулалт гэдгийн цаана дээрх ажлуудыг эхлүүлсэн юм.
Хоёрдугаарт, төр засаг нээлттэй ил тод, хүнд сурталгүй байх гэдэг зорилтыг мөрийн хөтөлбөртөө тусгасан. Манай Шинэчлэлийн Засгийн газар байгуулагдаад зургаа хоногийн дараа Төрийн ордныг түмэн олондоо нээлттэй болсон.
Мөн дээрээс нь сар бүр иргэдээ сонсож байя гэдэг үүднээс \”Шинэчилж, шийдье 222” гэдэг ажлыг хийсэн. Сар бүрийн хоёр дахь долоо хоногийн хоёр дахь өдрийн 14:00 цагт иргэдээ сонсдог байсан. Сард нэг удаа иргэдээ сонсоно гэдэг нь дэндүү чамлалттай байлаа. Тиймээс иргэдийг сонсох, тэдний хэлснийг ажил хэрэг болгохын тулд Засгийн газрын гишүүдийн санаачилгаар \”1111 төв”-ийг байгуулсан. Энэ төв иргэдийг цаг, минут тутамд иргэдийн юу нь болоод юу нь болохгүй байна гэдгийг сонсдог байлаа. Аравдугаар сар гэхэд бид ажилд оруулж чадсан. Бид хариуцлагатай ажиллахыг хичээсэн. Яамдуудтайгаа \”Хяналт, хариуцлага, хэрэгжилт” гэдэг цахим хурлыг тогтмол хийдэг болсон. Хөдөө орон нутгийнхантай, элчин сайдуудтай ч цахим хурал хийдэг. Энэ нь нөгөө л төсвийн мөнгийг хэмнэх алхам байсан. Эдгээр ажлуудыг бид 100 хоногийн дотор хийгээд эхэлчихсэн байсан юм. Хоёр жилийн хугацаанд тогтмол явдаг ажил болж үргэлжилсэн шүү дээ.
-\”Шинэчлэлийн Засгийн газар”-ын бас нэгэн онцлог нь амралтын өдөр хуралдаж шийдвэр гаргадаг байсан. Энэ мэдээж ажлын өдрүүдэд өөр хийх ёстой ажлуудад цаг гаргах нөхцөлийг бүрдүүлж байсан байх?
-Тийм ээ. Бид их дэврүүн байжээ. Хагас сайн өдөр хуралддаг байсан. Хожмоо огцорсныхоо дараа хагас сайн өдөр хэдэн удаа хуралдсан байна гэдгийг тоолсон чинь 76 хоног хагас сайн өдөр хуралдсан байсан. Улс орны хөгжлийг өөд нь татахад эхлээд мөнгө бус сэтгэл гаргах нь чухал юм байна шүү, хамтдаа зүтгэх ёстой юм байна гэдгийг \”Монгол хүн 2020” мөрийн хөтөлбөрийг хэлэлцүүлж, боловсруулж байхдаа тодорхойлж хэрэгжүүлсэн. Миний хэлэх гуравдугаар том ажил бол, ард иргэдийнхээ ахуй амьдралыг дээшлүүлэх тал дээр бодлоготой тодорхой ажлуудыг хийж эхэлсэн. Тухайлбал, хүүхдийн мөнгө өгөх асуудлыг зогсоосон байсныг үргэлжлүүлсэн. Үүнийг бид халамжийн бодлого гэж бодоогүй. Бид хийхээр төлөвлөөд мөрийн хөтөлбөртөө тусгасан, холбогдох санхүүжилтийг нь хаанаас олохоо ч тооцсон байсан болохоор үргэлжлүүлээд өгөөд явсан.
-Та 1111 төвд ирсэн иргэдийн саналыг хэрхэн сонсож, ажил хэрэг болгодог байсан юм бэ?
-Даваа, пүрэв гарагт иргэдээс ирсэн саналыг Ерөнхий сайдад танилцуулдаг байсан юм. Тэр төвийг байгуулснаас хойш иргэдээс \”нүүрсний үнэ тэнгэрт хадлаа” гэдэг гомдол маш их ирсэн. Энэ саналыг үндэслээд нүүрсний үнийг хямдруулах тал дээр дорвитой арга хэмжээ авъя гэж Засгийн газар дээр яриад, ажлын хэсэг байгуулаад ажилласны үр дүнд нэг тонн нь 200 мянга болсныг 80 мянган төгрөг болгож чадсан. Харамсалтай нь тэр ажлыг зохион байгуулсан хүмүүсийг улс төрийн явуулгаар шорон оронд оруулсан. Айлын эдийн засагт дарамт учруулж байгаа зүйл нь үнийн өсөлт. Үүнд би 1000 нэр төрлийн бараа яриагүй. Тоймтойхон, хэдхэн зүйл шүү дээ. Нүүрс, мах, гурил, өргөн хэрэглээний барааны үнийг яаж огцом нэмэгдүүлэхгүй байх вэ гэдгийг яриад \”Үнэ тогтворжуулах” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх ёстой юм байна гээд ийм бодлого хэрэгжүүлсэн. Айл өрхийн орлогыг оцойж овойтол нэмэгдүүлж чаддаггүй юм бол ядаж олж байгаа хэдээс нь хумслаад байгаа зүйлийг нь багасгах гэж үүнийг хэрэгжүүлсэн, бид хийж чадсан. Яахав, үүнийг зөндөө муулсан, харлуулсан
ч Долоон буудлын Должин эмээгийнх нэг өвөл нэг сая төгрөгөөр нүүрс авдаг байсныг 500 мянган төгрөг болгосон. Байн байн нэмэгддэг байсан шатахуун тогтворжиж, бүр дээрээс нь нэг литр шатахууныг бид 80 төгрөгөөр хямдруулж чадсан. Энэ бол өнөөдөр түүх болжээ.
-Тэгэхээр \”Шинэчлэлийн Засгийн газар”-ын ажил маш хурдтай, үр дүнтэй байсан гэж үзэх гээд байна уу?
-Ажил хийхэд сэтгэл гаргаж байж л үр дүнд хүрдэг. Хүний хийснийг харлуулдаг, ямар ч бодлогогүй, амандаа орсноо амладаг, түүнийгээ хэрэгжүүлж чаддаггүй ийм буруу арга барилаар төрийн эрхэнд битгий гараасай л гэж хүсэх байна. Бидний бас нэг хийж чадсан ажил бол \”Хамтын тэтгэврийн тухай хууль”. Энэ хуулийн төслийг есдүгээр сард С.Эрдэнэ сайд өргөн барьсан юм шүү дээ. Иймэрхүү байдлаар багцаалдахад сэтгэл гаргавал 100 хоног урт хугацаа. Харин ажил хийхгүй хүнд богинохон хугацаа байдаг юм байна.
-Та түрүүн хэлсэн. 1111 төвд ирсэн мэдээллийг Ерөнхий сайд долоо хоногт хоёр удаа сонсож ажил хэрэг болгодог байсан гэж. Тэгвэл өнөөдөр татан буулгалаа. Ингэснээр төр иргэдийн чихийг тайрч, хошууг нь хайрч байна гэх шүүмжлэл дагуулж байна л даа?
-Би ардчилсан засаглалын гол гурван зарчмыг хэллээ. Аль болох иргэдээ сонсдог, нээлттэй байж ажил урагшилдаг. Өмнө нь төлөвлөсөн бүтээн байгуулалтаа эргэлт буцалтгүй хийх ёстой. Төр засаг нь хүнээ сонсохоо больё гэж байгаа бол Монголын төр буруу тийшээ явж байна л гэж хэлэх байна.
-Орон нутгийн хөгжлийн сангийн мөнгийг зогсоосонд иргэд бухимдалтай байна. Та ямар байр суурьтай байгаа вэ?
-Яагаад дандаа болж бүтэхгүй зүйлсийг асуугаад байгаа юм бэ. Болж бүтэж байгаа зүйл алга уу, энэ Засгийн газарт. Ард иргэдээс асуу. Шинэчлэлийн Засгийн газар яаж байсан, одоо энэ Засгийн газар яагаад байгаа юм гэдгийг иргэд л хамгийн сайн хэлнэ шүү дээ.
-Тэгэхээр 100 хоногийн дотор эхлүүлсэн ажил цаашид тогтвортой үргэлжилж, таны тэргүүлсэн Засгийн газрын нэрийн хуудас болжээ. Юу гэж хэлэх гээд байна гэхээр гараа сайн бол бариа сайн гэдэг. Гарааны ажлаа сайн эхлүүлж чадвал үргэлжлээд явчихдаг юм байна гэдгийг таны ярианаас олж харлаа л даа?
-Ардчилсан засгийн хийсэн ажлыг одоогийнхтой харьцуулж дүн тавих гээд байгаа бол надаас биш ард иргэдээсээ асуу. Харин би нэг зүйлийг хэлье. 100 хоногийн дотор эхлүүлсэн ажил бол 2-3 жил маш тогтвортой үргэлжилсэн. Бид 100 хоногийн дотор ажил хийсэн болж харагдах гэж амь аргацааж байгаагүй.
Маш их сэтгэл гаргаж, амралтын өдрийг умартаж, чөмгөө дундартал зүтгэе гэсэн. Тэр хугацаанд манай ард түмэн маш их дэмжиж байсан шүү. Өөрийн чинь асуугаад байгаа 1111 төв бол Монгол Улсын Ерөнхий сайдад толь нь болж байсан юм. Ямар ч улс орон зөв явъя гэвэл ард иргэдээ сонсдог байх ёстой. Энэ бол зөвхөн Алтанхуягийн ч юм уу, Шинэчлэлийн Засгийн газрын хийсэн ажил биш. Ард иргэдээ сонсох нь зөв гэж үзсэн болохоор энэ бүгдийг хийсэн юм.
Э.ЭНХБОЛД
Demparty.mn
