Ж.Батзандан: УИХ, Засгийн газрын алдаатай шийдвэрийг “Хөгжлийн банк”-нд үүрүүлэх гэж байна

 

 

 

УИХ дахь АН-ын бүлэг өчигдөр хуралдаж, хэд хэдэн асуудалд байр сууриа нэгтгэжээ. Үүний нэг нь, \”Хөгжлийн банк\”-нд хийсэн шалгалтын дүн аж. Бүлгийн хуралдааны дараа тэд мэдээлэл хийсэн юм. Энэ үеэр УИХ-ын гишүүн Ж.Батзандантай цөөн хором ярилцлаа. 

-\”Хөгжлийн банк\”-тай холбоотой асуудлаар Засгийн газраас гаргасан дүгнэлтийг авч хэлэлцлээ. Бид мэргэжлийн бус дүгнэлт гэж үзэж байна. Өөрөөр хэлбэл, Засгийн газраас гаргасан дүгнэлт баримтаар нотлогдохгүй байна. 

-Санхүүгийн зөрчил байгаа бол санхүүгийн аудитын байгууллага нь дүгнэлтээ гарга. Хууль, эрх зүйн зөрчил байгаа бол хуулийн байгууллага нь дүгнэлтээ гарга. Татварын зөрчил байгаа бол татварын байцаагч нь дүгнэлтээ гаргах ёстой. Түүнээс биш МАН-ын гурван гишүүн ширээ тойрч суучихаад улс төрийн дүгнэлтийг гаргаж, хэн дуртайгаа \”идэж уусан\” гэж ярих нь утгагүй юм. 

-Тийм. \”Хөгжлийн банк\”-наас авсан зээлүүдийг авч үзье л дээ. УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр, Ц.Гарамжав нарын л компани байна шүү дээ. Түүнчлэн \”Эм Си Эс\”-ийн оролцоотой компани байх жишээтэй. Тэгвэл энэ бүхэн хуулийн дагуу олгогдсон эсэхийг МАН-ын гурван гишүүн суугаад дүгнэх ямар ч боломжгүйг л хэлээд байна. Энэ бүхнийг мэргэжлийн байгууллага нь дүгнэж, тогтоох ёстой.

-Бид Ажлын хэсгийнхэн \”Хөгжлийн банк\”-нд хяналт, шалгалт хийсэн гэх боловч өнөөдрийн байдлаар АН-ын бүлэгт хяналт, шалгалтын дүнг албан ёсоор ирүүлээгүй байна. Бид удаа дараа шаардаж байгаа. Ажлын хэсэг ямар бүрэлдэхүүнтэйгээр, ямар шалгалт хийв гэдэг тодорхойгүй. Албан ёсны шалгалтын тайлангаа ирүүл гэдэг албан бичгийг явуулсан. 

-Өнгөрсөн парламентын үед Д.Дэмбэрэл дарга ахалж байхад гаргасан шийдвэр, тогтоол болон Сү.Батболдын үед үед гарч байсан Засгийн газрын тогтоол, шийдвэрийг АН-ын үед гаргасан мэтээр мушгин, гуйвуулж байна. Шуудхан хэлэхэд, ирэх онд эргэн төлөгдөх 1.6 их наяд төгрөгийн зээлийн төлбөрийг 1.3 их наяд орчим нь Сү.Батболдын үед авсан \”Евро\” бондын зээл байгаа. Энэ мэт зөрүүтэй дүгнэлтийг гаргасан байна. 

Тиймээс энэхүү дүгнэлтийг хэлэлцэх, хүлээж авах боломжгүй. Энд би хэдхэн жишээ л хэлье. Саяхан \”Хөгжлийн банк\” Худалдаа хөгжлийн банкны барьсан байшингийн хоёр давхарыг худалдаж авсан хулгай, луйвар гарлаа гэж эрх баригчид бахиралдаад гүйгээд байгаа. Бид үүнийг шалгаж үзлээ. Гэтэл тэр 28 тэрбум төгрөгийг гаргасан этгээд нь хоёр жилийн өмнө Сангийн сайдаар ажиллаж байсан Ж.Эрдэнэбат байна. 

-Тийм ээ. Одоогийн Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбат. Тэр хүнийг Сангийн сайд байхад энэхүү хулгай, луйвар хийгдсэн гэж ойлгож болно. Түүнчлэн \”Оюу толгой\”-той холбоотой бүлгийн зөвлөхүүдийн асуудлаар хоёр тэрбум ам.долларыг илүү бичсэн, хуурамч зардлыг хүлээн зөвшөөрсөн этгээд нь мөн л Ж.Эрдэнэбат болж таарч байна. Хоёр жилийн өмнө Худалдаа хөгжлийн банкинд 500 сая ам.долларын бонд гаргах эрхийг олгосон хүн нь бас л Ж.Эрдэнэбат. Үүнээс үзэхэд, явж явж МАН-ынхан болж таарлаа. 

-2016 оны УИХ-ын ээлжит сонгуулийн үр дүнд байгуулагдсан мэргэжлийн гэх тодотголтой Засгийн газрын 2016 оны наймдугаар сарын 17-ны өдрийн 36 дугаар тогтоолоор байгуулагдсан Ажлын хэсэг дүгнэлт гаргасан байна. Энэ дүгнэлтийг гаргахдаа 2008-2012 онд МАН олонх байх үед баталсан УИХ-ын тогтоолыг буруутгаж эхэлсэн байгаа. Ажлын хэсгийн дүгнэлтээр УИХ-ын 2011 оны 15 дугаар тогтоол нь Хөгжлийн банкны тухай хуулийн наймдугаар зүйлийн 8.1 дэх хэсэгт нийцэхгүй байна гэсэн дүгнэлтийг хийсэн байгаа. Энэ дүгнэлтээр Ажлын хэсэг УИХ-ыг буруутгаж эхэлж байна гэсэн үг. Энэ УИХ-ын тогтоолыг УИХ-ын даргаар ажиллаж байсан Д.Дэмбэрэл тэргүүтэй МАН олонх байх үедээ баталсан. Тухайн үеийн УИХ, Засгийн газрын тогтоол шийдвэр өнөөдөр хүчин төгөлдөр үйлчилж байхад нөгөө талаасаа \”Хөгжлийн банк\”-ыг буруутгах хууль зүйн үндэслэл байхгүй гэж харж байна. Гэтэл УИХ, Засгийн газрын алдаатай шийдвэрийг \”Хөгжлийн банк\”-нд үүрүүлэх гэж байна. Дээр нь \”Чингис\” бондын мөнгө 2017 оны төсөвт ачаа учруулж буй мэтээр буруу тайлбарыг МАН-ынхан хийж байна. 

-Үгүй. Монгол Улс 2017 оны гуравдугаар сараас эхлээд бондын өр төлж эхэлнэ. Энэ нь МАН-ын Засгийн газар буюу Сү.Батболдыг Ерөнхий сайд байхад авсан 580 сая ам.долларын \”Евро\” бондын өр юм. Үүнд \”Чингис\” бондын мөнгө ямар ч хамаагүй.

-\”Чингис\” бондын өр 2018 оны зургадугаар сараас эхлэн төлөгдөнө. \”Чингис\” бондын мөнгийг Засгийн газрын тогтоол, УИХ-ын зөвшөөрөлгүйгээр зарцуулсан гэх тайлбарыг \”Хөгжлийн банк\”-нд шалгалт явуулсан Ажлын хэсэг тайлбарлаж байгаа нь харамсалтай. 

-Парламент парламент шиг байж чадахгүй байна. Төрийн дээд байгууллагаар дуртай шийдвэрээ гаргуулдаг нөхцөл байдал үүслээ. Засгийн газар нь үлбэгэр, сулбагар. Гүцэтгэх засаглалын хариуцлага гэдэг зүйлээ ойлгоогүй. Яг өнөөдөр гүйцэтгэх засаглалыг Ерөнхий сайд, Ерөнхийлөгч хоёрын аль нь толгойлж байгаа нь тодорхойгүй байна. Өөрөөр хэлбэл, тоглоомын Засгийн газрыг байгуулаад удлаа. Энэхүү хямралаас Монгол Улсыг гаргахгүй бол төрийн болон эдийн засгийн хямралыг гэтлэн туулах боломжгүй гэж харж байна. Иймээс нэн тэргүүнд засаглалын хямралаас Монгол Улсыг гаргах, аврах шаардлагатай. 

-Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах замаар засаглалын хямралаас гарна. Бид ямар засаглалтай байхаа нэн тэргүүнд шийдэх ёстой. Парламентын засаглалтай байна гэж байгаа бол сонгодог чигэлэл рүүгээ явах ёстой. Хэрэв гүйцэтгэх засаглалтай байна гэвэл тэр чиглэл рүүгээ реформ хийх хэрэгтэй. Гэтэл шүдгүй арслан шиг ийм засаглалтай үед улс, эх орноо хямралаас гаргах боломжгүй.