![\"\"](http://undesten.mn/uploads/posts/2016-12/1481601752_olloo_mn_1410915156_utaa.jpg "\\"\\"")
Улаанбаатар хотод амьдарч буй Америк иргэн утааны асуудлаар өөрийн сэтгэгдэлийг хуваалцсан байна. Тэрээр \”Хүн бүр энэ асуудал яаж эхэлсэн гэдгийг ойлгож байгаа. Орон нутгаас ирж буй иргэд хүссэн газраа хашаа хатгаж, энэ төвлөрлөөс болж гэр хороолол болон утааны хэмжээ нэмэгдсэн. Шийдэл амархан. Газар олгох зөвшөөрөлгүй бол газар олгохгүй байх. Хаана гэр барих, хашаа хатгахыг хориглосон хууль байхгүй бол асуудалтай гэдгийг ойлгож байна л даа. Гэхдээ одоо тийм хуулийн заалтууд хийж өгсөн гэж найдаж байна. Хэрвээ хот ийм шийдвэр гаргаад түүнийг нь зөрчсөн хүмүүсийг үг дуугүй нүүлгэн шилжүүлэх хэрэгтэй. Газрын зөвшөөрөлгүй буусан айлууд зөндөө байгаа байх. Би танай Ерөнхий сайд байсан бол 6 сарын дотор нүүхийг шаардана. Нийслэл бүсчлэлээ өөрөө судалж тогтоох хэрэгтэй.
Тэгж байж нийслэлийн өмчийн газарт хүмүүс буухыг хориглоно. Яг үнэнийг хэлэхэд утаа утгаа алдаад хэтэрхий удлаа. Танайхан хэлдэгээр дундаж Засгийн газар ч энэ асуудлыг энгийн хориг тавих арга хэмжээнүүдээр шийдэж болох байсан. Хүмүүс хорт хавдраар үхээд эхэллээ. Энэ байдал улам л дордоно. Олон нийтийн уур бухимдал хаана байна? Өмнөд Солонгост ийм зүйл болсон бол хэдэн зуун мянгаараа гудманд гарчихсан байгаа. Улаанбаатарт амь зууж буй хүмүүсийн сэтгэлгээ дэлхийн өөр хаана ч байдаг сэтгэлгээтэй нэг түвшинд байвал та бүхэн ингэж бодох хэрэгтэй. Улаанбаатар бол амьдрахад үнэтэй хот. Энд хуулийн дагуу амьдарч чадахгүй бол өөр хямд газар очих хэрэгтэй.
Би жишээ нь New York, San Fransisco хотуудад амьдармаар л байдаг. Гэвч тэнд би байр худалдаж авч эсвэл түрээс төлж дийлэхгүй. Central Park дотор гэр бариад амьдарч чадахгүйгээс хойш би өөр тийшээ л явна. Америкт хүртэл дуртай газраа майхан бариад суух гэж оролддог хүмүүс бий.
Бид тэднийг squatters буюу нийтийн талбайг өмчлөгчид гэж нэрлэдэг. Хуулийнхан тэднийг хөөж явуулдаг. Танай уламжлал гэдгийг ойлгож байгаа ч гэсэн 21-р зуунд бидний сэтгэлгээ яаж хотын бүс хүмүүст эрүүл, аюулгүй байх ёстой вэ гэдэг дээр төвлөрөх ёстой. Гэр хороололд ирж буусан иргэд анхнаасаа үе үеийн Засгийн газрууд эмх цэгц үүсгэж чадаагүй гэж хэлж болох ч одоо энэ байдлыг засах цаг болсон гэж бодож байна. Шийдвэр гаргаагүй хүмүүстээ хариуцлага тооцох хэрэгтэй. 2000 оны эхээр иргэд хот руу их хэмжээгээрээ нүүдэллэж байхад танай Элбэгдорж, Энхбаяр гэх мэт лидерүүд юу хийж байсан юм бэ? Хүчтэй арга хэмжээ авч чаддаггүй танай Засгийн газар, төрийг өрөвдөж байна.
Бүсчлэл тогтоох, түүхий нүүрсийг хориглох. Шахмал сайжруулсан түлш айл бүр хэрэглэхэд утаа 70% буурна гэсэн тооцоо байдаг.
Гуравхан алхам хийхэд л утаа буурна.
1. Хууль бусаар буусан иргэдийг нүүлгэн шилжүүлэх
2. Газрын зөвшөөрөлтэй иргэд зөвхөн сайжруулсан түлш хэрэглэх
3. Бүсчлэл бүрэн хийгдэх хүртэл хот руу ирэх хөдөлгөөнийг сааруулах. Нийтийн зам, парк, сургууль, эмнэлэг, ногоон бүс, төрийн өмчийг тодорхойлох.
Мэлхийг бүлээн усанд хийж буцалгахад шалзарч буйгаа мэддэггүй.\” гэжээ.
