А.Тлейхан: Эрчим хүчний аюулгүй, найдвартай байдлыг хангаж ажиллах шаардлагатай

Өнгөрсөн долоо хоногт Эрчим хүчний зохицуулах хорооны дарга А.Тлейхан, Зохицуулагч Э.Түвшинчулуун, Үнэ тарифын зохицуулалтын хэлтсийн дарга Б.Болор-Эрдэнэ болон холбогдох хэлтсийн мэргэжилтнүүд Дархан-Уул, Орхон-Уул аймагт ажилласан тухай сурвалжлагыг цувралаар нийтэлж байгаа. Өнөөдөр Орхон аймгийн тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч байгууллагуудаас хийсэн сурвалжлагыг хүргэж байна.

А.Тлейхан:Эрдэнэтийн дулааны цахилгаан станцад итгэл дааж чаддаг хамт олон бий

Эрчим хүчний зохицуулах хорооны дарга А.Тлейхан, Зохицуулагч Э.Түвшинчулуун, Үнэ тарифын зохицуулалтын хэлтсийн дарга Б.Болор-Эрдэнэ болон холбогдох хэлтсийн мэргэжилтнүүд Орхон-Уул аймагт үйл ажиллагаа явуулж байгаа эрчим хүчний тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч байгууллагын үйл ажиллагаатай танилцах ажлаа \”Эрдэнэт дулааны цахилгаан станц” ТӨХК-иас эхэлсэн.

 

 

 

Тус станц нь 1981-1985 онд ЗХУ, БНМАУ-ын Засгийн газрын хоорондын хамтран ажиллах хэлэлцээрийн дагуу Эрдэнэт хотын цахилгаан дулааны ачааллыг хангах зорилгоор анх байгуулагдаж байжээ. \”Эрдэнэт дулааны цахилгаан станц” ТӨХК-ийн хамт олон өвлийн бэлтгэл ажлыг цаг хугацаанд нь чанартай сайн хийж гүйцэтгэсэн, өнөөдрийн байдлаар 25 хоногийн нүүрсний нөөцтэй байгаа гэнэ. Компанийн санхүүгийн үзүүлэлт болон үйл ажиллагааны тайлантай танилцсаны дараа Эрчим хүчний зохицуулах хорооны дарга А.Тлейхан \”Би Эрдэнэт дулааны цахилгаан станц компанийн талаар сайн мэднэ. Итгэл дааж чадах энэ сайхан хамт олонтой урьд нь нэгэн баг болон ажиллаж байсан. Монгол улс зах зээлд шилжээд удаагүй байсан тэр хүнд өдрүүдэд яаралтай томилолт өвөртлөн танай станц дээр ирж байлаа. Бид хамтдаа, долоохон хоногийн дотор үйлдвэрийг хөл дээр нь босгож, Эрдэнэт хот хөлдөх аюулыг зайлуулж чадсан. Хүний итгэл дааж чаддаг, асар их зүтгэлтэй танай хамт олноор би одоо ч бахархаж явдаг юм.

 

 

 

Үйлдвэрийн үйл ажиллагаа сайн байна. Гэхдээ анхаарах зүйлүүд ч багагүй байна. Компани дотоод хэрэгцээний цахилгаан зарцуулалтаа бууруулж ажиллах шаардлагатай. Зуун талх үйлдвэрлээд хорийг нь өөрсдөө идээд байвал ашиг орлоготой ажиллахад хэцүү. Өөрсдийн боломж бололцоо, нөөцийг бүрэн ашиглаж, олсон орлогоо үр дүнтэй зүйлд зарцуулж, хэмнэлттэй техник технологи нэвтрүүлэх тал дээр анхаарч ажиллах хэрэгтэй” хэмээн зөвлөв. Тус станц 2015 онд Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос 35 мВт-ын хүчин чадалтай турбогенератор суурилуулах тусгай зөвшөөрөл авч, Эрчим хүчний яамнаас Олон улсын нээлттэй тендер зарлажээ. Энэхүү өргөтгөлийн ажлыг хийснээр тус станцын хүчин чадал нэмэгдэж, дотоод хэрэглээний цахилгаан зарцуулалт буурах боломжтой. Эрчим хүчний зохицуулах хорооны удирдлагууд \”ЭДЦС” ТӨХК-ийн үйл ажиллагаатай танилцаж, зайлшгүй шаардлагатай байгаа зарим нэг хөрөнгө оруулалтын асуудлыг шийдвэрлэхээр боллоо.

Цахилгаан эрчим хүчний тасалдал буурчээ

Эрдэнэт хотод Цахилгаан дамжуулах үндэсний сүлжээ ТӨХК-ийн Хангайн бүсийн салбар үйл ажиллагаа явуулдаг. Тус салбар нь Орхон, Булган, Архангай, Өвөрхангай, Хөвсгөл, Баянхонгор, Завхан, Төв, Дундговь, Сэлэнгэ зэрэг 10 аймгийн 140 гаруй сум суурин газрын хэрэглэгчдэд жилд дунджаар 1.2 тэрбум кВт.цаг цахилгаан эрчим хүч дамжуулж байна. Цахилгаан эрчим хүчний нийт дамжуулалтын 80 гаруй хувийг Уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэр, Орхон аймгийн хэрэглэгчид, 20 орчим хувийг бусад аймгуудын төвлөрсөн цахилгаан хангамжинд холбогдсон хэрэглэгчид авдаг аж.

 

 

 

Өнгөрсөн оны мөн үед нийтдээ 33 удаа цахилгаан эрчим хүч тасарч байсан бол энэ онд 27 болон буурсан үзүүлэлт гарчээ. Компанийн зүгээс цахилгаан эрчим хүчний тасалдлыг бууруулах зорилгоор 57 нэр төрлийн ажил хийж гүйцэтгэжээ. Энэ үеэр Эрчим хүчний зохицуулах хорооны Зохицуулагч Э.Түвшинчулуун \”Найдвартай ажиллагааг хангах үүднээс хуучирсан, насжилт өндөртэй тоноглолуудыг шинэчлэх ажлыг үе шаттайгаар хийх, дэд станцуудын хашаа, камержилтыг сайжруулж, аюулгүй байдалдаа анхаарч ажиллах хэрэгтэй” хэмээн сануулж байлаа. Эрчим хүчний зохицуулах хорооны дарга А.Тлейхан Говь-Алтай аймаг зарим тохиолдолд дизель асааж, цахилгааныхаа асуудлыг шийдвэрлэж байгаад анхаарах, Цахилгаан дамжуулах үндэсний сүлжээ ТӨХК-ийн Хангайн бүсийн салбарын үйл ажиллагааг өргөтгөх, Завхан, Говь-Алтай аймгийн цахилгаан эрчим хүчний асуудлыг бүрэн шийдвэрлэх боломж байгаа эсэх талаар инженер техникийн ажилтнуудтай санал солилцсон юм.

Эрчим хүчний аюулгүй, найдвартай ажиллагааг хангаж ажиллах үүрэг өглөө

\”Эрдэнэт-Булганы цахилгаан түгээх сүлжээ” ТӨХК нь \”Эрдэнэт-Булганы цахилгаан шугам сүлжээний газар” нэртэйгээр 1981 онд байгуулагджээ. Тус компанийн эзэмшил үйлчилгээний заагийн хойд тал нь Хөвсгөл аймгийн Эрдэнэбулган, урд тал нь Өмнөговь аймгийн Мандал-Овоо, зүүн тал нь Төв аймгийн Бүрэн, баруун тал нь Баянхонгор аймгийн Баян-Өндөр сум. Нийтдээ 11 аймгийн 114 сум суурин газрын 68200 хэрэглэгчдэд цахилгаан эрчим хүч түгээх, хангах үйл ажиллагаа эрхэлдэг. Хэдийгээр үйлчлэх хүрээний цар хэмжээ том, хэрэглэгчийн тоо олон боловч хэрэглэгчид нь байршлын хувьд алслагдсан, хэрэглээ багатай байдаг аж.

 

 

 

Тус компани 2016 оны эхний 11 сард Диспетчерийн үндэсний төв ХХК-иас 975,3 сая.кВт.ц цахилгаан эрчим хүч худалдан авахаар захиалсан ч төлөвлөгөөгөө 102.6 хувиар, борлуулалтын төлөвлөгөөгөө 103.5 хувиар биелүүлээд байгаа. \”Эрдэнэт-Булганы цахилгаан түгээх сүлжээ” ТӨХК-ийн удирдлагууд \”Хэдэн жилийн өмнө компанийн өр авлагын зохистой харилцаа алдагдан, санхүүгийн хямралд ороод байсан. Одоогоос хоёр жилийн өмнө Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос томилогдсон ажлын хэсэг компани дээр ажиллаж, орлогын дутагдал үүссэн шалтгааныг нарийвчлан судалж тогтоосон. Эрчим хүчний зохицуулах хороотой хамтран ажилласны үр дүнд 2014 онд 871.0 сая, 2015 онд 1900,0 сая төгрөгийн өр төлбөрийг бууруулсан” хэмээн ярьж байлаа. Хэдийгээр компанийн санхүүгийн байдал сайжирсан ч техникийн нөхцөл байдал хүнд байна. Энэ талаар тус компанийн гүйцэтгэх захирал Г.Баярцогт \”Цахилгаан дамжуулах шугамын 76.4 хувь нь модон тулгууртай. Модон тулгууруудын ихэнх хэсэг нь өмхөрч муудсан, насжилтын хугацаа дууссан. Мөн тоног төхөөрөмжүүдийн бараг 50 хувь нь 1960-1990 оны үед үйлдвэрлэгдсэн.

 

 

 

Тоног төхөөрөмж, сэлбэг хэрэгсэл нь үйлдвэрлэгдэхээ байсан зэрэг хүндрэлтэй олон асуудал байна” хэмээн ярьж байлаа. Үүнээс гадна \”Эрдэнэт-Булганы цахилгаан түгээх сүлжээ” ТӨХК нь Орон нутгийн өмчит \”Эрдэнэт-Ус” дулаан түгээх сүлжээ ОНӨХК-тай сүүлийн хоёр жилийн турш маргаантай байгаа аж. Аймаг орон нутгийн хөрөнгөөр баригдсан шугам, дэд станцуудыг \”Эрдэнэт-Ус” дулаан түгээх сүлжээ ОНӨХК эзэмшдэг.

 

 

 

Тиймээс хоёр компанийн дунд өмчтэй холбоотой маргаан гарсан байна. Төрийн болон орон нутгийн өмчит хоёр компанийн зөрчлөөс болж хэрэглэгчийн эрх ашиг зөрчигдөж магадгүй байдал үүсчээ. Эрчим хүчний зохицуулах хорооны дарга А.Тлейхан, Зохицуулагч Э.Түвшинчулуун нар \”Эрдэнэт-Булганы цахилгаан түгээх сүлжээ” ТӨХК-ийн үйл ажиллагаатай танилцсаныхаа дараа \”Эрдэнэт-Ус” дулаан түгээх сүлжээ ОНӨХК дээр ажилласан юм. Эрчим хүчний зохицуулах хорооны дарга А.Тлейхан Эрчим хүчний тухай хуулинд Эрчим хүчний тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь холбогдох дүрэм, журам, норм, стандарт, тусгай зөвшөөрлийн нөхцөл, шаардлагыг хангаж ажиллах, үйл ажиллагаагаа технологийн горимын дагуу осол аюулгүй, техникийн өндөр түвшинд явуулах үүргийг тусгайлан заасан байдаг.

 

 

 

Тиймээс та бүхэн хэрэглэгчээ дээдэлж, эрчим хүчний найдвартай аюулгүй байдлыг байнга хангаж, хуулиар хүлээсэн үүргээ биелүүлж ажиллах шаардлагатай” гэдгийг онцлон тэмдэглэж, тус компанийн удирдлагуудад үүсээд байгаа маргааныг шийдвэрлэх хугацаатай үүрэг даалгавар өглөө. Энэхүү уулзалтын төгсгөлд \”Эрдэнэт-Булганы цахилгаан түгээх сүлжээ” ТӨХК, \”Эрдэнэт-Ус” дулаан түгээх сүлжээ ОНӨХК-ийн удирдлагууд нэгэн ширээний ард сууж, холбогдох дүрэм, гэрээнд гарын үсэг зурж, маргаантай асуудлыг эцэслэн шийдвэрлэхийн тулд хамтран ажиллахаар боллоо.