Улирал солигдох үед хүүхдүүд төдийгүй томчууд ч ханиад, томуу тусах нь элбэг. Цэцэрлэг, сургууль эхэлж, хүйтний эрч эрс чангарсан эдгээр өдөр ханиад хүрсэн хүүхдүүд төдийгүй томчуудын тоо нэмэгдэж байна.
Баянгол дүүргийн эрүүл мэндийн төвийн Хүүхэд өсвөр үеийн асуудал хариуцсан ерөнхий зохицуулагч эмч Д.Бямбадалай ханиад томуунаас урьдчилан сэргийлэх дараах зөвлөмжийг хүргэж байна.
ГАРЫГ НЬ УГААЛГАЖ, ХООЛОЙГ НЬ ЗАЙЛУУЛЖ, ОРОЙ ЭРТ УНТУУЛЖ БАЙГААРАЙ
Д.Бямбадалай эмч хүйтний улиралд ханиад, томуунаас урьдчилан сэргийлэхийн тулд эцэг эхчүүд дараах долоон зүйлийг хийх хэрэгтэй хэмээн зөвлөлөө.
НЭГ: Томуугийн вакцин
Урьдчилан сэргийлэхийн тулд хамгийн түрүүнд томуугийн вакцин хийлгэх хэрэгтэй. Тухайн улиралд ямар вирүс дэгдэх вэ гэдгийг ДЭМБ-аас судлаад жил бүр томуугийн вакцин гаргадаг юм. Тухайн улс орон бүр онцлогтоо тохируулаад захиалж авдаг. Вакцин хийлгэвэл огт ханиад хүрэхгүй гэсэн ойлголт эцэг эхчүүдийн дунд байдаг. Томуу, томуу төст өвчнийг үүсгэж байгаа 200 гаруй төрлийн вирүс байдаг учраас томуугийн вакцин 100 хувь томуугаас сэргийлэхгүй гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.
ХОЁР: Гарын ариун цэвэр
Томуугийн вирүс хүйтэнд тэсвэртэй -25-75 градуст хадгалагддаг. Агаарт 2-9 цаг тэсвэртэй, хатуу хуванцар, метал гадаргуу дээр 24-48 цаг тэсвэртэй байна. Хүн найтаахад 100 мянга орчим, ханиахад 50 мянга орчим талст буюу шүлс агаарт цацагддаг. Үүгээр бохирлогдсон зүйлд гараараа хүрч ахуйн хавьтлаар хүүхэд ханиад, томуу тусдаг. Тиймээс хүүхдийн гарыг угааж хэвшүүлэх, гар ариутгагчийг хэрэглэж сургах хэрэгтэй.
ГУРАВ: Чийгтэй цэвэрлэгээ хийх
Судалгаагаар 50-60 хувийн чийгшилтэй байхад вирүс харьцангуй тэсвэр муутай, харин эсрэгээрээ хуурай агаарт тэсвэртэй. Тиймээс өвлийн улиралд томуугийн өвчлөл их байдаг байх нь. Гэрийн орчныг маш сайн чийгшүүлж, чийгтэй цэвэрлэгээ сайн хийх хэрэгтэй. Ингэхдээ ариутгагч хлорамин, гэр ахуйн ариутгалын бодис тохирсон хэмжээгээр хэрэглэхийг зөвлөж байна. Аль болох чийгтэй цэвэрлэгээ, агаарын солилцоо хий гэдэг учир нь тэр. Үүнийг нь мэдэхгүй болохоор хэрэгжүүлэх нь муу байдаг юм болов уу гэж боддог. Агаар дуслаар халдварладаг юманд гар ямар хамаатай юм гэж боддог байж болох юм. Гэтэл хүүхэд бидэн шиг аливаа зүйлд хяналттай хүрэхгүйгээс гадна гараа амандаа хийх гэдэг ч юм уу халдвар авах нөхцөл өндөртэй. Гэрт нь байлгах хэрэгтэй.
ДӨРӨВ: Агаарын солилцоо
2-4 цаг тутамд агаарын солилцоо хийж байгаарай. Тасалгааны нөхцөлд вирүс 2-9 цаг тэсвэртэй байдаг учраас өрөөний агааржуулалтыг ийм хугацаанд сэлгэж байх хэрэгтэй.
ТАВ: Нойр
Хүүхдийг маш сайн унтуулж, амрааж байх хэрэгтэй. Бага насны хүүхдийг 21-22 цагийн хооронд унтуулж хэвшээрэй. Хүний нойр өнгөц, гүн гэж байдаг бөгөөд гүн нойрны хугацаанд дархлааны бодисууд хамгийн идэвхтэй ялгардаг. Тиймээс оройтож, бага цаг унтах тусам гүн нойрны хугацаа багасна. Унтах цаг оройтох тусам, унтах цаг нь багасах тусам дархлааны бодис ялгарах нь багасдаг гэсэн үг.
ЗУРГАА: Дасгал хөдөлгөөн
Дасгал хөдөлгөөн чухал. Хүйтэн сэрүүний улиралтай холбоотойгоор хүүхдүүд гадаа тоглох нь хязгаарлагддаг. Тиймээс агаарт гаргах, дасгал хөдөлгөөн хийлгэж байх нь чухал.
ДОЛОО: Амыг нь зайлуулж байх
Гар доорх материалыг ашиглаад ам зайлах уусмалыг хийж бэлдэх хэрэгтэй. Үүнийг зөвхөн хүүхэд гэлтгүй насанд хүрэгчид ч ашиглаж байгаарай. Насанд хүрэгчид дархлаа сайтай учир өвдөж мэдэгдэхгүй тээгч болж байдаг. Хүүхдүүд эцэг эхээсээ ханиад томуу хүрэх гээд байдаг талтай. Гэрийн нөхцөлд ам зайлах уусмал бэлдэх аргуудаас дурдвал
• Нэг литр усанд 10 грам давс хийгээд 10 процентийн уусмал болгоод зайлж болно.
• Нэг литр усанд 20 грамм сода хийгээд хэрэглэж болно. Сода илүү зөөлөн байдаг.
• 500 мл усанд 4-5 ширхэг сармис нухаж эсвэл бүхлээр нь хийж хандалж болно.
• 500 мл усанд 10 грамм царван хийх зэрэг ам зайлах уусмалыг гэрийн нөхцөлд бэлдэж болно.
Хамар их чухал эрхтэн. Гадны биетийг шүүнэ, бүлээсгэж, уушгинд дамжуулна, агаар ч чийглэж өгнө. Тиймээс хүүхдийн хамрыг сайн цэвэрлэж байх хэрэгтэй. Хамар битүү байвал амаараа амьсгалж, хоолой өвдөх шалтгаан болдог.
Дээрээс нь хүүхдээ ханиад хүргэхгүй байя гэвэл эцэг эх асран хамгаалагчид оройд ирээд амаа зайлдаг, өөрсдийнхөө дархлааг сайн дэмжиж ханиад хүрэхгүй байхад анхаарах хэрэгтэй. Мөн хөхөөр хооллолтыг дэмжих хэрэгтэй. Эхийн сүү тэр чигтээ дархлаа. Угж эхийн сүүг орлож чадахгүй.
