-Швейцарийн Холбооны шүүх хурлын протоколд 45 сая ам.долларын талаар
дурьдагджээ-
Цагтаа Сангийн сайдын суудалд “заларч”, “Оюутолгойн” гэрээг гардан байгуулалцаж байсан С.Баярцогт 2013 оны эхэнд гэнэт л Швейцарийн банкинд саяар тоологдох ам.доллар “мартсан” хэрэгт хутгалдсан. “The Guardian” тухайн үед мэдээллийг дэлхий нийтэд цацаж, монголчуудыг цочролд оруулж байлаа. С.Баяр цогтын Швейцарийн банкин дахь хадгаламжийн тухай анх мэ дээл сэн эх сурвалж бол Эрэн сур валж лах сэтгүүлчдийн олон улсын консорциум /The International Consortium of Investigative Journalists or ICIJ/
юм. Эрэн сурвалжлах сэтгүүлчдийн олон улсын консерциум С.Баярцогтын 2008 онд Монгол Улсын Сангийн сайд байхдаа нээсэн Их Британийн Виржинийн арлууд дээрх “Legend Plus Capital Limited” хэмээх компанийн 2.5 сая ам.долларын нууц хөрөнгийн нотлох баримтыг олсон бөгөөд тэрбээр уг компанийн нэрийг Швейцарийн банкинд данс нээх зорилгоор ашигласан бололтой гэдэг мэдээлэл ч цацагдсан. 2013 оны эхээр энэхүү мэдээлэл цацагдахтай зэрэгцээд С.Баярцогт хэвлэлийнхэнд мэдээлэл хийж байлаа.
Тухайн үед тэрбээр УИХ-ын дэд дарга байсан. Мэдээлэл хийхдээ Швейцарийн банкны дансанд 1.6 сая евро байгаа нь үнэн. Анх найзуудынхаа хамт хувьцаа арилжаалах компанийг 2008 оны тавдугаар сард байгуулж байсан гэж тайлбарласан юм. ХОМ-тээ энэ компанийнхаа талаар тайлагнаагүй нь алдаа гэдгээ хэлж, ямар ч хариуцлага хүлээхэд бэлэн хэмээж байлаа. Харин Эрэн сурвалжлах сэтгүүлчдийн олон улсын консерциумд сая ам.долларын 200 мянга нь гэр бүлийн бизнесийн орлого. Газар тариалан эрхэлж олсон гэж ярьсан байдаг. Харин 800 мянган ам.долларыг бизнесийн хамтрагч, гурван найзынх нь мөнгө гэж хэлсэн тухай тэр үед мэдээллийн хэрэгслээр гарч байлаа. Тэрбээр Швейцарьт нээсэн дансаа ХОМ-тээ дурьдахаа мартчихсан гэх маягийн тайлбар хийснээс болж “мартсан” гэх хэллэг гарсан.
Энэ бүх дуулиан шуугианы дараа 2013 оны дөрөвдүгээр сарын 15-нд УИХ-ын даргын дэд даргын суудлаасаа огцрох хүсэлтээ өгсөн. Улмаар дөрөв хоногийн дараа УИХ-ын чуулганаар түүний асуудлыг хэлэлцэж, албанаас нь огцруулж байв. Энэ үйл явдлаас хойш хоёр жилийн дараа буюу 2016 оны сонгуулийн өмнө дахин нэг ноцтой мэдээлэл гарсан. Швейцарийн Ерөнхий прокуророос С.Баярцогтыг мөнгө угаасан байж болзошгүй гэх үндэслэлээр шалгаж байгаа тухай мэдээлэл. Түүний Швейцарийн банкин дахь мөнгө нь авлигынх байж магадгүй гэж тус улсын хууль, хяналтынхан үзсэн. “Кредит сүис” гэдэг банкинд их хэмжээний мөнгө байршуулахдаа гарал үүсэл, эх үүсвэрийг нь нуун дарагдуулсан учраас шалгаж тодруулах нь зүйтэй гэж үзсэн гэсэн мэдээллийг МАН-ын сонгуулийн штабаас цацаж байв. Сонгуулийн үе байсан учраас өрсөлдөгчөө харлуулж байна гэж нийгэм хүлээж авсан уу, ямартай ч газар авалгүй дарагдаад өнгөрсөн.
Гэтэл ердөө 10 хоногийн өмнө “Ройтерс” агентлаг “Рио Тинто”-гийн олборлолтын гэрээ байгуулахад Монгол Улсын Сангийн сайд асан дэмжлэг үзүүлсэн байж болзошгүй бөгөөд авлигын хэргийг шалгах ажлын хүрээнд Швейцарийн хуулийн байгууллага өөрийн улсын банкин дахь нийтдээ 1.85 сая ам.долларын үлдэгдэлтэй данснуудыг царцаасан талаар мэдээлсэн.
Түүнээс гадна, С.Баярцогтын өөрийн данснуудын нэгээр 2008 оны есдүгээр сард 10 сая ам.доллар шилжиж орсон талаархи мэдээллийг ч гаргасан. 2013 онд “мартсан” сая ам.долларынхаа талаар тайлбарлаж, буруугаа хүлээж байсан С.Баярцогт энэ удаад арав дахин өссөн мөнгөнийхөө талаар тайлбар хийсэн. Тэгэхдээ “8.5 сая ам.долларыг Монголын нэртэй бизнесмэнээс зээлсэн. 2013 онд 10 сая ам.доллараас хэд нь таны мөнгө вэ гэж асуусан. Минийх сая ам.доллар байсан гэж хариулсан. Швейцарийн хууль хяналтын байгууллагаас мөнгө угаасан байж магадгүй хэмээн царцаасан данс манай нэртэй бизнесмэнийх” хэмээн тайлбарлав. Тэрбээр үндсэндээ 10 гаруй сая ам.долларынхаа асуудлыг хоёр удаа ийн тайлбарласан. Гэвч
түүний дансаар орж гарсан мөнгө 10 гаруй биш 45 сая ам.доллар байх магадлалтай шинэ баримтууд гарч ирээд байна.
Үлдсэн 34 сая ам.доллараа юу гэж тайлбарлах вэ
Швейцарийн холбооны шүүхийн 2018 оны гуравдугаар сарын 02-нд хуралдсан хурлын протоколд Сангийн сайд асан С.Баярцогттой холбоотой цөөнгүй баримтыг дурьдсан байна. Холбооны шүүгч Меркли, Фоняллац нарын бүрэлдэхүүнтэй болсон шүүх хуралд гомдол гаргагчийг төлөөлж өмгөөлөгч Ремо Бусслингер болон Мануел Бадер оролцжээ. Шүүх хурлаар Холбооны Эрүүгийн хэргийн шүүхийн гомдол барагдуулах танхимын 2017 оны тавдугаар 24-ний өдөр гаргасан шүүхийн шийдвэрийн эсрэг гомдлыг хэлэлцсэн. 2016
оны наймдугаар сарын 18-нд Швейцарийн Холбооны прокурорын газар үл мэдэгдэгч этгээдийн эсрэг мөнгө угаасан байж болзошгүй гэх хардлагын улмаас эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгаж эхэлсэн байна.
Улмаар Холбооны прокурорын газар 2016 оны арваннэгдүгээр сарын 19-ний өдрийн захирамжаар тус улсын нэгэн банкны …..тоот хоёр дансанд хадгалагдаж байсан 1.826 сая болон 17007 ам.долларыг битүүмжилсэн аж. Гэтэл данс эзэмшигч нь энэхүү шийдвэрийн эсрэг гомдлыг Холбооны эрүүгийн хэргийн шүүхэд гаргасан ч 2017 оны тавдугаар сарын 24-ний өдөр гомдлыг хүлээж аваагүй юм байна. Улмаар гомдол гаргагч дахин шүүхэд хандсан учраас энэ сарын 02-нд Швейцарийн холбооны шүүхийн хуралдаан болжээ. Хуралдааны үеэр маргаан өрнүүлэх явцад гомдол гаргагч талаас Их Британийн Виржинийн арлууд дээр бүртгэгдсэн нэгэн компаниас /С компани гэе/ өнөөх Швейцарь дахь банкны битүүмжлэгдсэн данс руу 2017 оны арванхоёрдугаар сараас 2008 оны долдугаар сар хүртэлх хугацаанд нийтдээ 45 сая ам.долларын хэд хэдэн шилжүүлгийг хийсэн.
С компанийн захирал, хувь эзэмшигч нь цайр, зэсийн ордуудад хөрөнгө оруулсан хятад хүн гэж мэдүүлжээ. Мөн гомдол гаргагч талаас 45 сая ам.долларын шилжүүлэгтэй холбоотой өөр хоорондоо зөрчилтэй баримтууд хэлсэн байгаа юм. Анх тэр олон сая ам.долларын гүйлгээг хийж байхдаа Швейцарийн банкинд төмрийн хүдэр худалдаж олсон орлого гэж тайлбарласан аж. Харин анхан шатны шүүхэд гаргасан гомдолдоо өөр нэг компанийн /D компани гэе/ эзэмшил хувийг зарснаас олсон орлого гэж тайлбарлаж байж. Сүүлчийн хувилбарын хувьд бас зөрчилдөөнтэй. Тэдний шүүх бүрэлдэхүүнд өгсөн Худалдан авалтын гэрээний батламжаар бол D компанийн 50 хувийг 2006 онд өөр нэг компанид 10 сая ам.доллараар зарсан байж. Гэтэл мөнгөн шилжүүлэг нь худалдан авсан компани руу биш гомдол гаргагч болон D компанийн хооронд хийгдсэн аж. Ингээд бодохоор С.Баярцогтын хэлсэн Швейцарийн банкны дансаа хаалгасан Монголын нэртэй бизнесмэн /дээр дурьдагдаж буй гомдол гаргагч/ Хятадын нэгэн компаниас 45 сая
ам.доллар авсан болж таарч байгаа юм. Өнөөх хаалгасан дансаар нь орж гарсан гэсэн үг. Цаашлаад С.Баярцогтын өөрийнх нь элдэв данс руу ч хэд хэдэн удаа олон сая ам.доллар орж гарсан байдаг аж. Сайд асан С.Баярцогт 2013 онд нэг, энэ онд 10 сая ам.долларынхаа талаар тайлбарласан. Одоо Швейцарийн банкин дахь 1.8 сая ам.долларын дансаа хаалгасан нэртэй бизнесмэн гэж хэн байв. Хятадын ямар компаниас 45 сая ам.доллар авсан. Үлдсэн 34 сая нь хаачив гэх мэт асуудлыг тайлбарлах биз ээ.
С.Баярцогт 8.2 сая евро зээлээгүй
Швейцарийн Холбооны шүүх хурлын протоколд С.Баяр цогттой хол боо той цөөн гүй баримтыг дурьдсан байгаа юм. 2008 оны есдүгээр сард Сангийн сайдын суудалд суусан С.Баярцогт мөн оны тав болон долдугаар сард Их Британийн Виржинийн арлууд дээр бүртгэлтэй хоёр компани үүсгэн байгуулсан аж. Түүнээс гадна, 2008 оны долоо болон есдүгээр сард Швейцарийн Цюрих хотын нэгэн банкинд /К банк гэе/ дансууд нээлгэжээ. Хамгийн сонирхолтой нь гомдол гаргагч буюу Швейцарь дансаа битүүмжлүүлсэн Монголын нэртэй бизнесмэн өнөөх данснаасаа 2008 оны есдүгээр сарын 30-нд С.Баярцогтын эзэмшлийн К банкин дахь хоёр компанийн дансууд руу 8.2 сая евро шилжүүлсэн байгаа юм. Шилжүүлэг хийх үедээ нэртэй бизнесмэн данс нээсэн банкиндаа “Энэ бол орд газрыг хамтран эзэмшигч түншдээ хийж буй төлбөр” гэж тайлбарлажээ. Өнөөх нэртэй бизнесмэнээс зээлсэн гэгдэх 8.2 сая ам.долларын сэжүүр эндээс гарч ирж
байна.
Гэхдээ ам.доллар биш евро байсныг шүүх хурлын протоколоос харж болно. Зээл биш байсан нь ч энэ мэдүүлгээс харагдана. Дээрээс нь, С.Баяцогт 2008 оны арванхоёрдугаар сараас 2013 оны арванхоёрдугаар сар хүртэлх хугацаанд өнөөх хоёр компанийн данснаасаа 670 мянган евро, хоёр сая ам.долларыг өөрийнхөө хувийн данс руу шилжүүлсэн байна. Дахиад нэг сонирхолтой баримт байгаа. С.Баяцогтын оффшор данс илэрч, сая ам.долларын хэрэг мандаж, УИХ-ын дэд даргаасаа огцорсны дараа буюу 2013 оны
арванхоёр, 2014 оны нэгдүгээр сард өөрийнхөө хувийн данснаас өнөөх гомдол гаргагч / Монголын нэртэй бизнесмэн/-ийн Швейцарийн банкин дахь данс руу мөнгө шилжүүлсэн байдаг аж.
Эхний удаад 674 мянган евро буюу 1.4 сая ам.доллар. Дараа нь 2583.68 ам.долларыг шилжүүлж. 8.2 саяыг зээлээд буцааж төлсөн гэдэг нь худлаа болж таарсан нь энэ бүхнээр батлагдана. Эргүүлж өгсөн мөнгө нь ч яаж ч бодсон 8.2 сая болохгүй байгаа юм. Хамгийн ноцтой нь дансаа битүүмжлүүлснээс үүдэж гомдол гаргасан хүний Швейцарийн банк дахь данснаас эх сурвалж нь эргэлзээтэй их хэмжээний мөнгө С.Баярцогтын эзэмшлийн оффшор бүс дэх данс руу орсон нь, тэр дундаа Сангийн сайдын албан тушаалд
томилогдсон тэр цаг хугацаанд шилжсэн нь сэжигтэй байгаа талаар шүүх хурлын протоколд бичжээ.
Хамгийн гол нь тэр мөнгө олон янзын дансуудыг дамжиж явсны эцэст С.Баярцогтын хувийн данс руу орсон нь бүр ч сэжигтэй. Тиймдээ ч Швейцарийн хууль хяналтын байгууллагынхан түүнийг их хэмжээний мөнгөө хахууль маягаар авсан гэж үзэх ноцтой сэжүүртэй гэж үзсэн байна. Швейцарийн банкинд данс нээгээд, Хятадын компанис 45 сая ам.доллар авсан Монголын нэртэй бизнесмэн хэн байв. Энэ хүнийг АТГ газар,
Швейцарийн талтай хамтарч ажиллаад, илрүүлэхэд олон асуултын хариу олдох учиртай.
DARDAS.MN
