Улаанбаатар хотын замын хөдөлгөөн өдрөөс өдөрт хүндрэлтэй, бэрхшээлтэй болж хувирч байна. Удахгүй “тэг” зогсолт хийнэ гэж зарим судлаачид хүртэл тайлбарлаж байгаа. Гэхдээ бидэнд гарц бол байна. Жишээ нь корона вирүсийн халдвар гармагц карантин тогтоож, сургууль, цэцэрлэгийн үйл ажиллагааг зогсоомогц Улаанбаатарын замын хөдөлгөөн сийрэгжиж эхэлсэн. Бүр хамгийн ойрын жишээ гэхэд л наймдугаар сарын дунд үе хүртэл одоогийнх шиг түгжирдэггүй л байсан санагдаж байна. Өөрөөр хэлбэл хичээл, сургууль эхэлмэгц түгжрэл утгаа алдаж байна шүү дээ.
Тэгэхээр хичээл сургуультай холбоотой асуудлыг л цэгцэлчихвэл түгжрэл бидний хяналтанд байж болохоор харагдаад байгаа юм. Нийслэлээс эцэг эхчүүд хүүхдээ автомашинаа зөөгөөд байгаа учраас түгжрэл буурахгүй байна гэж үзээд, хүүхдүүдийг автобусаар зөөхөөр болж овоо хэдэн төгрөг зарцуулан байж сургуулийн автобус гэдгийг ирэх 21-ны өдрөөс хөдөлгөөнд оролцуулах гэж байна. Автомашингүй эцэг эхчүүдэд тун аятайхан шийдвэр л дээ. Өмнө нь ч туршаад үзчихсэн хэрэжүүлэхэд асуудалгүй. Гэвч үүнээс ч хялбар аргаар асуудлыг шийдэж болохоор санагддаг. Тодруулбал, хүүхдүүдийн харьяаллын дагуу сургуульд л явуулчихвал асуудал шийдэгдчихмээр байна.
Хаа байсан Долоон буудлаас тавдугаар сургууль руу хүүхдээ зөөж байгаа эцэг эхчүүд байна. Баянхошуу, Шар хад, Толгойт, Офицер, Зайсан, Яармаг, Нисэхээс хотын төвийн сургууль руу хүүхдүүдээ зөөж байна. Уг нь Долоон буудлын хүүхэд тэр хавьдаа, Шар хадны хүүхэд тэр хавьдаа, Баянхошууны хүүхэд тэр хавьдаа, Зайсангийн хүүхэд тэр хавьдаа, Яармаг, Нисэхийн хүүхэд тэр хавьдаа сургуульд явчихдаг бол хотын төв рүү ачаалал үүсгэх нь эрс багасмаар харагдаад байна л даа. Жишээ нь манай хүүхэд гэрийнхээ хажуугийн сургуульд сурдаг. Гэтэл ангид нь харьяаллын бус 20 орчим хүүхэд байна. Нэг ангид 60-аад хүүхэд чихэлдээд сууж байна гэж бод. Тэдгээр 20 хүүхэд хэрвээ харьяаллын дагуух сургуульдаа орчихвол энэ анги 30 гаруй хүүхэдтэй багшид ирэх ачаалал ч хамаагүй багасахаар харагдаад байгаа юм. Тэгээд ч нөгөө 20 хүүхдийн ихэнх нь хичээлдээ хоцорч ирдэг тухай ангийн багш нь ярьж байсан. Хоцролгүй яах вэ дээ. Өглөө эрт гэрээсээ гарсан ч түгжрэл дунд хамаг цагаа баран байж ирж байгаа улс шүү дээ. Гэтэл эсрэгээрээ тэдгээр хүүхдүүдийн хамрагдах ёстой сургуулиуд ачаалал харьцангуй бага байх. Сурч байх ёстой хүүхдүүд нь хотын төв рүү явчихаар тэр шүү дээ.
Өөр нэг жишээ Баянгол дүүргийн 40 дүгээр сургууль нэг ээлжээр хичээллэдэг бөгөөд нэг ангид 35 орчим сурагч л сурдаг. Яагаад…? Яагаад гэвэл тэнд харьяаллын хүүхдүүд нь л сурч байна. Энд тэндээс хүүхдүүд ирэхгүй эргэн тойронд байгаа барилгуудаас л хүүхдүүд ирэх учраас автомашинтай хүмүүс сургуулийн ойр орчимд багшралдаад байх шаардлагагүй.
Одоо эндээс нэг гаргалгаа та бүхэнд харагдаж байна. Сургууль, цэцэрлэгүүд харьяаллын дагуух хүүхдүүдээ л авъя. Арын хаалгадуулалгүйгээр шүү. Ингэвэл захаасаа төв рүү чиглэсэн том давалгай эрс багасахаар харагдаж байна. Өөрийн ажилдаа ойр гээд эцэг эхчүүд маань хотын төвийн сургуульд хүүхдээ өгөх гээд байх хандлагатай. Бас бүл цөөтэй хүүхдийг нь харах хүнгүй гэдэг шалтгаан ч байж болох л юм. Гэвч өдрийн ихэнх цагийг түгжирч өнгөрүүлснээс ажлаа тараад шур хийтэл давхиад хүүхэд дээрээ очдог байвал ямар таатай вэ.
Жич: Манай хүүхэд 21 дүгээр хорооллын сургуульд сурдаг бөгөөд Толгойт, Баянхошуунд амьдардаг хүүхдүүд нэг ангид хамт сурдаг. Сургуулийнх нь гадаа машины бөөгнөрөл хичээл цуглах болох, тарах үед байнга л үүснэ. Машинтай ирж хүүхдээ авч байгаа хүмүүс 500 метрийн цаанаас ирэхгүй нь ойлгомжтой биз. Үүнээс болоод 21 дүгээр хороолын автозам Улаанбаатар хотын ачаалал ихтэй хэсгүүдийн тоонд албан ёсоор бүртгэлтэй.
Надад түгжрэлийг бууруулах нэг ийм л санал байна. Хүүхдүүд гэрээсээ 500, ихдээ 1 км-ийн цаана орших сургуульд л сурдаг байя. Стандартаараа 500 метр радиус дотор нэг сургууль, нэг цэцэрлэг, нэг үйлчилгээний төв байх ёстой гэдэг шиг санаж байна. Тэгэхээр бүтээн байгуулалтаа ч энэ стандартад нийцүүлэх хэрэгтэй. Зарим тохиолдолд хатуу чанга байх ч үе бий. Ингэж байж л хэзээ нэгэн цагт ирэх гээд байгаа “тэг” зогсолтоос хамгаалж чадна гэж бодож байна.
Иргэн СХД-ийн оршин суугч Б.Төмөр
/Иргэн та ч бас өөрийн саналыг манай редакцийн info_undesten@yahoo.com хаягаар ирүүлж болно. Бид редакцийн шаардлага хангасан таны бичвэрийг нийтэлж олон нийтэд хүргэх болно/
