Надад нэг туслах байдаг юм. Нэрийг нь Настя гэдэг. Намайг бодвол тэр унаган москвагийнх. Хорин хоёр настай. Хуулийн их сургуулийн төгсөх курсийн оюутан. Ирэх зун дипломын ажлаа бичиж, улсын шалгалт өгөх ёстой.
Юу юугүй л дипломтой хуульч гэсэн үг л дээ.
Настя сайн ажилладаг, бараг л хуурч мэхэлдэггүй гэдгийг хэлэх нь зөв байх. Гэвч… За тэр үл ялиг зүйл ч яах вэ.
Энэ бүхнээс гадна Настя гадаад үзэмж үлэмж бүрдсэн нэгэн билээ. 167-168см өндөртэй, жин багцаагаар 62-64кг. Улбар үс нь бэлхүүсээ шүргэсэн дэгжин. Аварга том ногоон нүдтэй. Булцгар уруул, эелдэг инээмсэглэл. Хөл нь урт шулуухан.
Өндөр биерхүү, хөх нь ч чанга. /Яг үнэндээ гар хүрч үзээгүй л дээ/. Хавтгай гэдэс. Зөгийний бэлхүүс. За ерөнхийдөө л дуу алдам бүсгүй. Би бүр өөрөө өөртөө атаархдаг гээч.
Өчигдөр Настя бид хоёр бизнес хамтрагчидтай уулзахаар явлаа. Би тэнд очиж байгаагүй, харин Настя хэд хэд очсон болохоор надтай хамт явсан юм. Бид метрогоор явлаа. Таганскийн тойргийн гарц руу урсдаг шатаар өгсөх зуур Настя надаас эхний асуултаа асуусан юм.
– Ёоо. Метрог яах гэж ийм гүнзгий хийдэг байна аа? Тухгүй, хэцүү юм бэ! Алексей Николаевич, яах гэж ийм гүнзгий ухдаг юм бол оо?
– Настя минь, москвагийн метро анхнаасаа хоёр янзаар ашиглах зориулалттай байсан юм л даа гэж би хариулав. Хотын нийтийн тээврээс гадна бөмбөгдөлтөөс хоргодоход ашиглах төлөвлөгөөтэй байсан юм.
Настя үл итгэсэн шинжтэй харлаа.
– Бөмбөгдөлтөөс хоргодох байр аа? Тэнэг юм бэ! Биднийг хэн нэгэн бөмбөгдөх гээд байгаа юм уу?
– Москваг өмнө нь бөмбөгдөж байсан юм л даа.
– Хэн?!
Яг үнэндээ энэ мөчид би бага зэрэг гайхлаа. Бүр “Маяглаж байна” гэсэн бодол ч төрж амжлаа. Гэвч Настягийн ногоон нүдэн нуурт өчүүхэн төдий ч тийм шинж байсангүй. Ойлголтгүй, мэдлэггүй, үл итгэсэн байдал… Харин хошигнож тавласан байдал баталгаатай байсангүй. Нүүрнийх нь хувирал яг л “Ах минь хэтрүүлээд байна!” гэсэн аятай.
– Үгүй ээ… Гм… хмм… гэж би хормын зуур түгдрэв. – Германчууд Москваг бөмбөгдсөн юм… Дайны үед. Онгоцнууд нь нисэж ирээд бөмбөгнүүд хаясан юм…
– Яах гэж?!
Үгүй нээрээ. Яах гэж вэ?. Би яг л гуч хүрсэн охиндоо асрамжийн газраас авсан гэдгээ хэлж байгаа хойд эцэг шиг л байлаа. “Аа-аа-ваа! Би төр-р-с-сөн охин чинь биш юм уу!!!”.
Энэ хооронд Настя үргэлжлүүллээ.
– Тэд одоо биднийг устгахыг хүсээ юу?
– Тийм гэх үү дээ… хэ хэ, юу ч гэмээр юм бэ дээ?
– Новшнууд вэ яадаг!!!
– Тийм ээ, тиймэрхүү л юм болсон юм!
Настягийн хувьд хорвоо өнөөдөр эргэлт буцалтгүйгээр нууцлаг нүүр царайгаа харууллаа. Түүнд хүссэнийг нь өгөх хэрэгтэй. Тэр энэ бүхнийг баатарлаг хүлээн авч, тэр ч байтугай энэхүү нууцыг халхалсан хөшгийг яаран татахыг эрмэлзэнэ.
– Тэгээд яасан бэ? Бүх хүмүүс бөмбөгдөлтөөс нуугдаж метронд хоргодсон юм уу?
– Бүгд ч биш л дээ… Гэхдээ их олон хүн. Зарим нь энд хонож, зарим нь байнга байдаг байсан…
– Метро дотор бөмбөг орж дэлбэрээгүй юу?
– Үгүй л дээ…
– Тэгвэл тэд яах гэж бөмбөг хаяж байсан юм бэ?
– Ойлгосонгүй…
– Үгүй яах вэ дээ, хий дэмий бөмбөг хаяж байхаар метро руу ороод л бүгдийг буудаж алахад болох байсан шүү дээ…
Хэр цочирдсоноо би үгээр хэлж ч чадахгүй нь. Оролдоод ч хэрэггүй байх.
– Настя минь, тэд нар чинь германчууд шүү дээ! Тэдэнд метроны карт байхгүй. Тэгээд ч үүдэнд хашлагатай, жижүүр эмээ нар, бас цагдаа нар байгаа… Тэднийг ийш нь зүгээр л оруулаагүй байхгүй юу даа!
– А-а-а-а.. За за ойлгомжтой. Настя үнэхээр итгэлтэйгээр зөвшөөрөнгүй толгойгоо дохилоо.
Үгүй байлгүй дээ, итгэчихлээ гэж үү дээ?! Ийм ноцтой ярианы үед хошигно гэж хэн хэлэв ээ?! Байдлыг засах хэрэгтэй! Яаралтай!
– Настя би тоглож байна аа! Яг үнэндээ германчуудыг манайхан Москва орчимд зогсоож, хот руугаа оруулаагүй юм.
Настягийн царай гэрэлтлээ.
– Манайхан ч мундаг шүү, тийм ээ?
– Тийм ээ, тэд ч үнэхээр сайн шүү!!!
– Хүмүүс энд, метронд тэгээд яаж амьдарч байсан юм бэ?
– Мэдээж тийм ч сайн биш л дээ… Модон тавцангууд засаад дээр нь унтдаг байсан юм. Бүр төмөр зам дээгүүр хүртэл тавцан засдаг байсан…
– Ойлгосонгүй… гэж Настя дуу алдав. Тэгээд галт тэрэгнүүд яаж явдаг байсан юм бэ?
– Шөнө ч бөмбөгддөг байсан болохоор хүмүүс шөнөдөө зам дээгүүр унтаад, өдөр нь хурааж аваад галт тэрэгнүүдээ явуулдаг байсан юм…
– Аймар юм бэ! Шөнө бөмбөгдөөд галзуурсан юм байх даа гэж Настя дургүйлхлээ. Бөөн чимээ биз дээ! Хүмүүс тэгээд яаж унтах юм бэ!!
– Настя минь, тэд чинь германчууд шүү дээ. Манайхаас цагийн зөрүүтэй…
– Аан тэгвэл ойлгомжтой…
Бид бараг дээшээ гарч байлаа. Настягийн хувьд “Тэр улаан байшин” гэгдэх “На Таганке” театрыг тойрч Зямляной Вал гудамжаар Яуза чиглэн явлаа. Би энэ яриаг үнэхээр болоод байгаад итгэхгүй л байлаа. Ямар аймшигтай юм бэ! Настя… Энэ хөөрхөн толгойд бүр ОГТ ЮУ Ч БАЙХГҮЙ юм байна!!! Байж боломгүй юм бэ!
– Бид ирчихлээ! хэмээн Настя миний хүндхэн бодлуудыг таслав.
– Ашгүй дээ бурхан минь!
Буцах замдаа би метро хүртэл ямар нэгэн хүнд сэдэв сөхөхгүйг хичээж явлаа. Гэвч яалт ч үгүй эхэллээ…
– Би амралтаа авахаараа Балтийн тэнгисийн оронд очиж амрахыг хүсэж байна гэж Настя мөрөөдөв.
– Яг аль оронд?
– Далайтай улс руу…
– Литва, Эстони, Латвийн аль руу нь вэ? гэж би асуултаа тодруулав.
– ???
Асуултын агуулгыг тайлбарлах хэрэгтэй болох нь.
– Балтийн тэнгисийн орнуудад гурван улс багтдаг юм л даа. Эстони, Литва, Латви. Чи тэр улсуудын аль руу нь очихыг хүсээ вэ?
– Хөөх! Би Балтийн тэнгисийн улс гэж нэг л улс юм байх гэж бодсон шүү дээ!
Өө за тийм ээ. Нэг улс. “Лимония”, “Прибалтика”, “Озз” улс шүү дээ нээрээ. Ямар ялгаа байна аа новш гэж!
– Би далайтай улс руу нь явна гэж Настя бодлоо үргэлжлүүллээ.
– Гурвуулаа далайтай л даа…
– Тийм үү! Тэгвэл би яаж сонгох юм бэ?
– Мэдэхгүй л дээ…
– Та Балтийн тэнгисийн улсад очиж байсан уу?
– Байсан. Эстонид очиж байсан.
– Тэгээд ямархуу байсан бэ? Виз авах шаардлагатай биз дээ?
– Би тэнд ЗХУ -ын үед очиж байсан л даа. Тэр үед бид чинь нэг улс байсан.
Дэргэд минь гайхалтай үл ойлгосон нам гүм ноёрхов. Настя бүр алхахаа больж надаас ард хоцров. Гүйцэж ирээд бараг хашхирах шахан асуулаа.
– “Нэг улс” гэж юу гэж байгаа юм бэ?
– Балтийн тэнгисийн улсууд тэр чигээрээ ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд байсан юм. Чи үүнийг арай мэдэхгүй байсан юм биш биз дээ?
– Итгэмээргүй юм бэ! гэсэн үгсийг л Настя бувтнаж дөнгөлөө.
Тэр хооронд би түүний цагаан цаас шиг оюуныг баримтуудаар бөмбөгдсөөр л байв.
– Одоо чи тэгвэл бүр гайхаж хоцрох юм байна л даа! Белорус, Украйн, Молдави улс хүртэл ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд байсан юм. Бас Киргиз, Таджикистан, Казакстан, Узбекистан. Мөн Азербайджан, Армени, Гүрж!
– Гүрж ээ!? Нөгөө… нөгөө дайн болоод байдаг уу?!
– Яг тийм…
Надад бүр сонирхолтой болоод ирлээ. Энэ үл мэдэхийн худагт ёроол гэж байдаг юм болов уу? Миний туслахын тархийг бүрхсэн цагаан талд хязгаар гэж байна уу? Залуус нүдэн дээр тэнэгэрч байна гэхийг би өмнө нь сонсоод хэтрүүлж байна л гэж боддог байлаа. Гэтэл миний Настя бүр Фурсенкийн онолын төгс төмс юм байна. Туршлагын туулай. Шинэ үеийн хүн төрөлхтний загвар. Задорновын зүүдэнд ч ийм юм орохгүй байх. .
– Чи ядаж ЗХУ гэж байгаад бутарсан гэж мэднэ биз дээ? Чи тэр үед төрсөн шүү дээ…
– Мэднэ л дээ… Нэг тийм ЗХУ байсан л гэсэн… Тэгээд бутарсан гэсэн. Гэхдээ би тийм олон газар нутаг тасарсан гэж мэдээгүй шүү дээ…
Бид метро хүрч салаагүй бол өнөөдөр Настя өөр хэчнээн ч цочирдом мэдээлэл дуулах байсан юм билээ, мэдэхгүй. Настя татвар руу, би офисс руугаа явлаа. Би метронд ороод эргэн тойрноо харав. Ихэнх нь залуус байна. Бүгд л надаас дөнгөж арав, арван хоёр насаар л дүү байх. Тэд бүгд Настя шиг гэж үү дээ? Хоосон тархитай үеийнхэн. Төгс төмснүүд…!!!
