Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн ИТХ-ын төлөөлөгч, ХҮН-ын ХҮН-ын Улс төрийн бодлого, үйл ажиллагаа хариуцсан газрын дарга Б.Мөнхдөлтэй хүүхдийн парк дотор барихаар зэхэж буй барилгуудын талаар ярилцлаа.
-Та хамгийн анх энэ талаар “шүгэл үлээснээс” хойш гурван долоо хоног өнгөрчээ. Парк дотор зочид буудал, орон сууц барих төсөл олон нийтийн анхаарлыг татсан. Энэ хугацаанд та бүхэн ямар арга хэмжээ авсан бэ?
-Хүүхдийн парк, Хүүхдийн ордны газраас найман удаа хумсалж авчээ. Газрын зөвшөөрөл, барилга байгууламж барих зөвшөөрлийг Нийслэлийн удирдлагууд ААН-үүдэд олгодог. “Үндэсний соёл амралтын хүрээлэн” ХХК-ийн 26 хувийг НЗДТГ, 74 хувийг “Бодь интернэйшнл” ХХК эзэмшдэг. Иймд нийслэл энэ өмчдөө санаа тавих ёстой. Талуудын хамтран байгуулсан компани 2005 оноос хойш ажиллалаа. Өнгөрсөн 16 жилд талууд хамтран байгуулсан гэрээгээ биелүүлсэн үү?
Нийслэлийн Засаг дарга нарын захирамжаар паркийн газраас нийт 4.4 га газрыг компаниудад өгчээ. Энэ асуудлаар нээлттэй, нийтийн сонсгол зохион байгуулан, хэн, хэзээ, ямар захирамж гарган, паркийн газрыг 8 хуваасныг ил тод болгох шаардлага тавьсан. Энэ сарын 1-нд 101 хүний гарын үсэгтэй шаардлагаа НИТХ-ын дарга Ж.Батбаясгаланд хүргүүллээ. Мөн энэ сарын 20-нд 1217 хүний гарын үсэгтэй, паркийг нээлттэй, нийтийн, ногоон байгууламж болгох шаардлагыг Ж.Батбаясгалан даргад дахин хүргүүлсэн. Мөн хотын дарга Д.Сумъяабазараас парктай холбоотой, өмнөх шийдвэрүүдийг ил болгох шаардлагыг П.Ганзориг төлөөлөгчөөр дамжуулан хүргүүлсэн. Бидэнд албан ёсоор хариу өгөөгүй байна. Хариу өгөх хуулийн 30 хоног дуусаагүй байгаа ч нууж хаах, баримт цуглуулах шаардлага байхгүй. Нийслэлд бүх баримт нь бий. Цаг хожих арга хэрэглэж байна гэсэн хардалт төрж байна.
Нийслэлийн Засаг дарга нарын захирамжаар паркийн газраас нийт 4.4 га газрыг компаниудад өгчээ.
НИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн шийдвэрээр паркийн асуудлыг судлаад ирэх сарын 10-ны дотор дүгнэлтээ хүргүүлэх ажлын хэсэг байгуулсан. Ажлын хэсгийг Б.Мягмар (МАН) ахалж, М.Халиунбат (МАН), П.Ганзориг (ХҮН), Д.Энхтуяа (АН), Н.Батсүмбэрэл (МАН), П.Наранбаяр (ХҮН) нарын зургаан гишүүн багтсан. Яагаад тэгш тоотой бүрдүүлсэн нь өөр асуудал байх. Ажлын хэсгийн гишүүдэд төрийн мэдээллийг нууцлах шаардлага тавьжээ. Юуг нууцлах гээд байгаа нь ойлгомжгүй. Уг нь төрийн шийдвэрүүд улсын нууцад аваагүй л бол нээлттэй байх хуультай. Хотын удирдлагуудад нуух шаардлага байна уу даа гэсэн хардалт төрж байна.
-Эхний шаардлагад хариу өгөөгүй хэрэг үү?
-Албан хариу өгөөгүй. Гэхдээ ажлын хэсэг байгуулсан. Би нийтийн сонсголын тухай хуулийг уншихад Нийслэлийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн хурлаар нээлттэй сонсгол хийх боломжтой юм байна. Энэ нь тэргүүлэгчдийн хурлын бүрэн эрхийн асуудал. Гэхдээ эрх нь зөрчигдсөн иргэд, байгууллагын гомдлын дагуу Тэргүүлэгчид хуралддаг. Бид энэ сарын 1-нд эхний гомдлоо хүргүүлсэн тул энэ дагуу Тэргүүлэгчид нээлттэй сонсгол зохион байгуулъя гэж шийдэж болох байв. Гэтэл ажлын хэсэг байгуулъя, тэгэхдээ төрийн мэдээллийг нууцалъя, ковидийн улмаас уулзах боломжгүй байна, архиваас баримт авна гэх мэт шалтаг тоочсоор байна. Ингэсээр Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн сурталчилгаа эхлэхэд энэ асуудлыг замхруулах вий гэж болгоомжилж байна.
-УИХ-ын гишүүдийн санаачилгаар С.Зориг агсныг хөнөөсөн хэрэг, Дубайн гэрээний асуудлаар Төрийн ордонд нийтийн сонсгол зохион байгуулж байв. Харин нийслэлийн ИТХ-д нийтийн сонсгол болж байсан уу?
-Нийслэлийн ИТХ-д нийтийн сонсгол болсон тухай мэдээ би сонсож байгаагүй. УИХ-д ямар зарчмаар болдог, тэр дагуу л болно. Учир нь нэг л хуулиар зохицуулдаг.
НИТХ-ын 45 төлөөлөгчийн ¼ нь гарын үсэг зурвал нийтийн сонсгол хийх хуулийн үндэслэл бас бий. Шаардлага гарвал 45 төлөөлөгчийг уриална. Гэхдээ ажлын хэсгийн дүгнэлтийг харцгаая.
ХОТЫН ДАРГА НАР ЗАХИРАМЖУУДАА ИЛ ТОД БАЙРШУУЛАХГҮЙ БАЙНА
-Парк дотор 7 га газарт барих, “Улаанбаатар виллаж” төслийг “Үндэсний соёл амралтын хүрээлэн”-гийн 76 хувийг эзэмшиж буй “Бодь интернэйшнл” компани хэрэгжүүлнэ гэдгээ мэдэгдлээ. Паркийн газраас өмнө нь ямар компаниуд, хэзээ, хэчнээн гагаар нь авсан байдаг вэ?
–НЭГ. 1965 онд Хүүхдийн паркийг 35.8 га газарт байгуулсан юм билээ. 1998 онд Ж.Наранцацралт хотын дарга байхдаа одоо Шангри Ла зочид буудал барьсан газрыг хувийн хэвшилд өгчээ. Анхны Ерөнхийлөгч П.Очирбат ажлаа өгсний дараа түүнд газар олгох, төсвийн хөрөнгөөр амины орон сууц барихад нь тодорхой санхүүжилт олгох зохицуулалт бий болгосон.
Иймд П.Очирбат гуай Хуримын ордны зүүн талын газрыг сонгожээ. Гэтэл тэр газар “Монтоно” ХХК-д шилжсэн байсан тул Ж.Наранцацралт гуай “Монтоно”-гийн захиралтай уулзаж тайлбарлахад тэр хүн “Би анхны Ерөнхийлөгчид газраа чөлөөлж өгье. Гэхдээ энэ газартай дүйцэх хэмжээний газар өөр байршилд өгөөч” гэхэд нь одоогийн Шангри Лагийн газрыг өгчээ.
2000 он гарсны дараа “MCS hotel” компани “Монтоно”-г худалдан авч, зочид буудал барих төслөө эхлүүлсэн. Гэхдээ газрын зөвшөөрлөө MCS рүү шилжүүлэхдээ 3 га болгон хэмжээг нь томсгосон. Иймд “Үндэсний соёл амралтын хүрээлэн” MCS-тэй шүүхдэлцсэн юм билээ. Гэвч энэ газар дээр зочид буудал барьчихсан. Мөн энэ төслийг хийхдээ Газрын тухай хуулийг зөрчсөн байж магадгүй. Нийт газрынхаа 60 хувиас хэтрэхгүй талбайд барилга барих ёстой. 40 хувьд нь нийтэд нээлттэй талбай, ногоон байгууламж барина гэж заасан. Гэтэл үүнийг зөрчсөн.
ХОЁР. Парк дотор Туяа гэж зоогийн газар байв. 1990-ээд оны сүүлээр одоо УИХ-ын гишүүн Д.Өнөрболорын “Сөүл” группийн эзэмшилд энэ зоогийн газрыг 0.2 га газрын хамт шилжүүлсэн.
Гэвч энэ баримтууд байхгүй. 2010 онд Г.Мөнхбаяр хотын дарга байхдаа энэ газрын зөвшөөрлийг 60 жилээр сунгажээ. Энэ нь Газрын тухай хуулийг зөрчсөн байж болзошгүй. Хуулийн 30.1-д иргэн, хуулийн этгээдэд газар эзэмшүүлэх зөвшөөрлийг 15-60 жилээр олгож болно гэж заасан. Тэгэхээр “Сөүл” групп энэ газрыг эзэмшээд багагүй хугацаа өнгөрсний дараа 60 жилээр сунгаснаар хуулийн хугацааг 10-аад жилээр хэтрүүлжээ гэж үзэх боломжтой. Үүнийг шалгах шаардлагатай.
Японы Никкэн Сэкэй гэдэг архитекторын фирмээр зуруулсан, 67 давхар, “Монгол цамхаг” гэж нэрлэсэн барилгын зураг төсөл
ГУРАВ. УИХ-ын гишүүн асан Б.Наранхүү (одоогийн гишүүн Б.Саранчимэгийн төрсөн дүү)-гийн “Мон Уран” компанид Хүүхдийн ордны урд хэсгийг 1990-ээд оны сүүлээр өгчээ. Одоо тус компани 1.1 га газар эзэмшиж байна. Анх хүүхдийн зориулалттай барилга барихаар энэ газрыг авсан гэх албан бус мэдээлэл бий. Үүнийг ч шалгамаар байна. 2015 онд Су.Батболд хотын дарга байхдаа газрын зөвшөөрлийг нь 15 жилээр сунгажээ.
Одоо газрын зориулалт нь контоор барих болсон. 2010 онд Б.Наранхүү УИХ-ын гишүүн байхад барилгын зураг төсөл нь олон нийтэд нээлттэй болсон юм.
Дэлхийд алдартай, Японы Никкэн Сэкэй гэдэг архитекторын фирмээр 67 давхар, “Монгол цамхаг” гэж нэрлэсэн барилгыг зургийг гаргуулсан. Өндөр барилга тул ус, дулааны даралтын хүч хангалтгүйн улмаас буюу дэд бүтцийн асуудал үүсэж, энэ төсөл зогссон юм билээ. Одоо тэнд нэг давхар байшин бий.
ДӨРӨВ. Бидний “Шонхор тауэр” гэж ярьж хэвшсэн барилга. Паркийн хойд талд, явган хүний зам дээр барьсан. Одоо Сентрал оффис гэж нэрлэдэг. С.Эрдэнэ АН-ын дарга байхад Ардчиллын өргөө гэсэн нэртэй байсан.
2014 онд Э.Бат-Үүл хотын дарга байхдаа гаргасан захирамждаа энэ газрыг “Төгс эрдэм сан” ТББ-д сургалтын зориулалтаар өгчээ. Үүнээс өмнө энэ газартай холбоотой ямар нэр захирамж гарсан, эсэх нь тодорхойгүй. Анх энэ барилгыг барихдаа Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн сургалтын төв гэсэн хаягийг хашаан дээрээ хадсан. Одоо энэ барилгад оффис, кофе шоп, биллиардын газар байрладаг.
ТАВ. Хүүхдийн ордны зүүн урд хэсэг, Хүүхдийн паркийн газраас хэсэг хэсгийг авч нийт 0.1 гад 2020 онд захирамж гаргаж, худалдаа үйлчилгээний зориулалтаар газар олгожээ. Нийслэлийн Засаг даргын энэ захирамж Ulaanbaatar.mn сайтад байхгүй.
Гэхдээ 2020 оны зургадугаар сарын 26-ны захирамжаар С.Амарсайхан дарга газрын зөвшөөрөл олгожээ. С.Амарсайхан дарга УИХ-ын гишүүн болсон тул 2020 оны долдугаар сарын 1-нд ажлаа орлогч Ж.Батбаясгаланд хүлээлгэн өгсөн. Үүнээс хэдхэн хоногийн өмнө захирамж гаргажээ.
ЗУРГАА. Хүүхдийн ордны урд наалдуулж барьсан, одоо Redpath хэмээх олборлолтын компани, нэг давхарт нь зоогийн газар, цэцгийн болон виноны дэлгүүртэй барилга бий. Энэ газрыг хэзээ хэнд шилжүүлсэн захирамжууд байхгүй.
