Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам, Монголбанк, АМГТГ-аас аж ахуй нэгжүүдтэй шатахууны үнийн асуудлаар хамтарсан уулзалт хийлээ. Уулзалтын үеэр шатахуун импортлогчид болон албаны хүмүүс цаг үеийн асуудлаар сэтгүүлчдийн асуултад хариуллаа.
–Шатахуун импортлогчдын зүгээс хоёрдугаар сараас хойш алдагдал хүлээсэн гэх тайлбар өгч байна. Зах зээлийн зарчмаар үнээ нэмсэн бол яагаад хоёрдугаар сараас хойш шатахууны үнийг бага багаар тухайн үед нь нэмэх арга хэмжээ авч болоогүй юм бэ. Мөн АИ-95 шатахуун тасалдах тухай асуудал яригдаж байна. ОХУ-аас энэ тал дээр ямар байр суурийг илэрхийлж байгаа вэ?
–Уул уурхайн сайд Г.Ёндон: ОХУ өөрсдөө экспортлогч орон боловч дотоод зах зээл дээрээ тодорхой хэмжээний шатахуун хангамжийн доголдол үүссэн. Энэ нөхцөл байдалд ОХУ-ын Засгийн газрын гишүүн, Шадар сайд мэдэгдэл хийж, дөрөвдүгээр сараас газрын тосны нефьт бүтээгдэхүүний экспортыг тодорхой хэмжээгээр хязгаарлах шийдвэрийг Засгийн газарт танилцуулна гэж байсан. Гол асуудал нь АИ-95, 98 автобензин дээр тодорхой хэмжээний хориг үүсгэчихсэн байна. Харин AИ-92 дээр одоохондоо ийм зүйл гараагүй байна.
Энэ нөхцөлд хамгийн гол асуудал нь хомсдол, доголдол үүсгэхгүй байх явдал юм. Иймд манай шатахуун импортлогч компаниуд яаралтай арга хэмжээ авч Хятадын “Чайна Ойл” компанитай тодорхой хэлэлцээрүүдийг хийж, улмаар өнгөрсөн хагассайн өдөр Эрээний боомт дээр 1130 тонн AИ-95 бензин ирлээ. Өнөөдрийн байдлаар АИ-95 бензиний 40 орчим хоногийн нөөц байна.
НИК ХХК-ийн захирал Н.Наранбат: Шатахууны үнэ дахин өсөх байдал анзаарагдаж байна. Учир нь, найм, есдүгээр сард дахин бензиний үнэ дахин өсөх хандлагатай байна. Энэ өсөлтийг дагаж бид жижиглэнгийн үнээ өсгөөд явах болно. Үүнийг хэрэглэгчид бас зөвөөр ойлгох хэрэгтэй. Энэ бол зах зээлийн зарчим. Компаниуд олон сарын турш алдагдал хүлээсэн. Шатахуун импортлогчид бид 10 мянга орчим хүнийг ажлын байраар ханган ажиллаж байна.
Энэ салбарт нэг компанийг монополь байна гэж иргэд буруу ойлгодог. Аль 30 жилийн өмнөөс өрсөлдөөн бий болж, одоо шатахууны зах зээлд 30 гаруй ААН үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Бензиний үнийг тогтоохдоо гадаад нөхцөл буюу буюу хилийн үнэ, долларын ханшийн өсөлтөөс хамааран өсгөж, бууруулдаг. Бирж дээрх үнийн хөдөлгөөнөөс хамааран цаг тутамд үнээ өөрчилж байгаа тохилдлууд ч байна. Он гарснаас хойш БНХАУ-д гэхэд бензиний жижиглэнгийн үнэ дээр 12 удаагийн өөрчлөлт хийсэн байна.
Төр засгийн зүгээс “Цар тахалтай холбоотойгоор вакцинжуулалтыг 60 хувьд хүртэл үнээ тогтвортой байлга” гэсэн учраас үнийн хувьд хөдөлгөөн хийгээгүй. Хэдийгээр зургаа, долдугаар сар хүртэл бензиний үнэд хөдөлгөөн хийгээгүй ч өргөн хэрэглээний барааны үнэ 7-20 хувь хүртэл өссөн байна. Ингээд харахад, бензиний үнэ шууд өргөн хэрэглээний бараанд нөлөөлөөд байна гэж хэлэхэд хэцүү байгаа юм.
ШӨХТГ-аас компаниудын шатахуунаас дээж авч, чанарын хяналт шинжилгээ хийсэн юм билээ. НИК-ийн хувьд ямар нэгэн чанарын доголдол гараагүй. Харин чанарын шалгалтын явцад төрийн байгууллагуудын хоорондын уялдаа холбоо сайн байсан уу гэвэл үгүй. Ер нь бол хоёр лабораторид үзсэн шинжилгээний аль мууг нь авч хариуцлага тооцоод байгаа харагдсан. Үүнд зарчмын болоод процедурын алдаа байна гэж үзэж байна. Иймээс бид тодорхой хандах ёстой байгууллагуудад бичгээр хандсан байгаа гэлээ.
