Ард түмэнтэйгээ хамтарч авлигатай тэмцэнэ

Монгол Улсын их хурлын дарга Г.Занданшатар өчигдөр шууд нэвтрүүлэгт орж, хэвлэлийнхэнтэй цаг үеийн асуудлаар ярилцсан. Энэ үеэрээ авлигатай хэрхэн тэмцэх талаар уулзалтын эхэнд онцолсон. Тэрээр хэлэхдээ: “УИХ Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт өөрчлөлтийн төслийн 2-р хэлэлцүүлгээ хийж дуусгаад одоо ард нийтийн хэлэлцүүлэгт бэлтгэж байгаа. Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн хамгийн гол ач холбогдол нь эрхзүйн хувьсгал хийх явдал юм. Үүн дотроос онцолбол, авлигын эсрэг хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн гол санаа нь энэ тал дээр ард түмэнтэйгээ нийлж хамтдаа тэмцэх юм. Өөрөөр хэлбэл, төрийн болон төрийн бус байгууллага, иргэд хамтран оролцох боломжтой. Тодруулбал, авлигын гэмт хэргийг илрүүлэхэд тусалж, илчилсэн иргэн байгууллагаас ирүүлсэн мэдээлэл шалгагдаж тогтоогдсон тохиолдолд тухай асуудлыг мэдээлсэн хүнд хураагдсан бэлэн мөнгө, эд хөрөнгийн үнийн дүнгийн 10 хувьтай тэнцэх хэмжээний мөнгөн урамшуулал олгох хуулийн төслийг боловсруулсан. Үүнийгэээ намрын чуулганаар хэлэлцэн батлахаар болсон. Энэ бүхэн нь илрүүлэхээр ажиллаж байгаа АТГ-ын байцаагч, прокуроруудад тустай төдийгүй авлигачдад ч гэсэн хатуу сануулга болох юм. Ингэснэээр авлига хээл хахуультай тэмцэх тэмцэл шинэ шатандаа гарна. Төр цэвэр тунгалаг, парламент хариуцлагатай, Засгийн газар тогтвортой болно” хэмээн ярьсан юм. Ийнхүү ҮХНӨ-тэй хамтатган олон улсад түгээмэл яригддаг, “шүгэл үлээгчийн хууль” болон гэрчийг хамгаалах тухай хуулийг батлах шаардлага тулгарсныг улс төрчид ч хэлж байна. Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр далимдуулан эрхзүйн хувьсгал хийснээр Монголын төр төр шиг байж, ард иргэд баялагтаа эзэн болно. Парламент нь парламент шиг, гүйцэтгэх засаглал нь тогтвортой хариуцлагатай, шүүх нь шүүх шиг болох энэ бүх өөрчлөлтүүд 30 гаруй хуулийг дагаж томоохон эрхзүйн хувьсгал хийгдэнэ. Ингэснээр Монгол улс бүрэн утгаараа шинэ зөв замдаа орно гэдэгт итгэлтэй байна гэдгийг мөн хэлсэн юм. Өнөөдрийн байдлаар Монгол улс “Транспаренси интернэшнл” байгууллагын судалгаанаас харахад авлигын үзүүлэлтээр дэлхийн улс орнуудаас 103-рт эрэмбэлэгдэж байгаа нь өмнөх жилүүдээсээ шат ахиагүй төдийгүй авлигын хэмжээ огт буурахгүй байгааг харуулж байна.
Нийгэмд өндөр түвшний авлига их байгаа нь төр засгийн эрх мэдлийг атгадаг цөөнх нь нийтийн хөрөнгийг албан тушаалаа ашиглан завших замаар баяжиж, олонх нь ядуу тарчиг амьдралаасаа салж чадахгүй байдлыг үүсгэж байгаа юм. Авлигатай оронд эдийн засгийн хөгжил тогтворгүй, хямрал тасрахгүй, хувийн хэвшлийн салбар нь өрсөлдөх чадвар сул, баян ядуугийн ялгаа их байдгаас гадна дотоодын аюулгүй байдлын зардал их болдог. Улс орон маань авлига хэмээх аймшигт мангасаас хэзээ яавал салах вэ гэдэг нь нийгэм даяар хөндөгдсөн сэдэв. Нийгмийн хөгжлөөс хойш зулгааж байгаа авлигын эрхзүйн орчныг сайжруулах, хууль тогтоомж зөрчсөн буруутай этгээдэд хариуцлага ногдуулдаг механизмыг бүрдүүлэхгүйгээр энэ асуудал алга болохгүй. Тиймээс авлигын эсрэг хуулинд нэмэлт өөрчлөлт оруулж, иргэн бүр үүнийг илрүүлэхэд өөрийн хувь нэмрээ оруулах боломжтой болох нь олон нийтийн дунд хүлээлт үүсгэсэн асуудал юм.