Канадын Бритиш Колумбын их сургуулийн судлаачид “COVID-19” цар тахлын тархалт, нөхцөл байдал болон үүнтэй холбоотой мэдээ, мэдээллүүдэд эрэгтэй, эмэгтэй оюутнууд хэрхэн харилцан ялгаатай хандаж, хариу үйлдэл үзүүлж байгаа талаар сонирхолтой судалгаа хийсэн байна.
Судлаачид 2020 оны хоёрдугаар сараас эхлэн Бритиш Колумбын их сургуулийн 1400 орчим оюутнууд дунд долоо хоног бүр асуумж бөглүүлэх замаар судалгаа хийж эхэлсэн бөгөөд уг ажил өнөөдрийг хүртэл үргэлжилсээр байгаа аж. Харин судалгаа эхэлснээс хойш дөрвөн долоо хоногийн дараа ДЭМБ “COVID-19”-ийг цар тахал гэж мэдэгдсэн бөгөөд үүнээс хойших 13 долоо хоногийн судалгааны үр дүнг өнгөрөгч баасан гаригт Их Британийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн “The British Journal of Psychiatry” сэтгүүлд хэвлүүлжээ. Судалгааны эмхтгэлтэй танилцах.
Хэдий дэлхийн хэмжээнд “COVID-19”-ийн халдвар авсан өвчтөнтэй хавьтал болсон гэдгээ мэдсэний дараа тухайн хүн ямар хариу үйлдэл үзүүлж байгаа талаар сэтгэцийн эрүүл мэндийн хамаарлын хэд хэдэн судалгаа хийгдсэн ч Бритиш Колумбын их сургуулийн судлаачдын уг судалгаа нь долоо хоног бүрийн халдварын тархалтын өсөлт, бууралттай уялдан хийсэн цорын ганц судалгаа аж.
Судалгааг удирдсан Бритиш Колумбын их сургуулийн Клиникийн сэтгэл судлалын доктор Даниел Вигогийн мэдээлснээр “ДЭМБ шинэ төрлийн коронавирусийн тархалтыг цар тахал гэж мэдэгдсэн” талаар мэдээнд нийт 350 оюутны 19 хувь нь огт сэтгэл хөдлөл үзүүлээгүй бол 54 хувь нь энэхүү мэдээнд сэтгэл хөдлөлөө удирдаж, зөв хариу үйлдэл үзүүлж байгаа нь ажиглагдсан байна. Өөрөөр хэлбэл, нийт судалгаанд хамрагдагсдын 73 хувь нь уг мэдээнд сэтгэл санааны хувьд эрүүл буюу тогтвортой хандсан аж. Харин үлдсэн 17 хувь нь 2020 оны хавар тохиосон “COVID-19”-ийн цар тахлын тархалтын эхний давлагааны үеэр хямралд орж, тодорхой хэсэг нь сэтгэцийн эрүүл мэндийн тусламж, зөвлөгөө авсан байна. Мөн нийт оюутнуудын 10 хувь нь сэтгэл санааны хувьд маш их хямарч, цар тахлаас аврах ямар нэгэн тусламж, аврал байхгүй мэт сэтгэгдэл төрсөн гэжээ.
Тиймээс судлаачид цаашид ямар нийтлэг зан араншинтай оюутнууд сэтгэл санааны хувьд “COVID-19”-той холбоотой мэдээллийг илүү эмзэг хүлээн авч байгааг тодорхойлохыг зорьж байгаа аж. Ингэснээр Засгийн газрууд нийгэмд цар тахлын эсрэг илүү оновчтой хариу арга хэмжээ хэрэгжүүлэх, халдвараас урьдчилан сэргийлэхтэй холбоотой зөвлөмж, зөвлөгөөг илүү үр дүнтэй, оновчтой хийх аргуудыг боловсруулах боломжтой болох юм.
Судалгааны гол зорилго нь оюутнууд өөрийн эргэн тойрон дахь хэн нэгэн нь “COVID-19”-ийн халдвар авсан гэдгээ мэдсэний дараа ямар хариу үйлдэл үзүүлж, сэтгэл санааны хувьд хэр зэрэг хямралд орж байгааг мэдэх явдал байжээ. Тиймээс оюутнуудад долоо хоног бүр асуумж бөглүүлэхдээ “Та дэлхийн өөр аль нэг улсад, Канадад, Ванкувер мужид анги хамт олон дундаа эсвэл гэр бүлийн хэн нэгэн халдвар авсан хүнтэй хавьтал болсон уу? Та сүүлийн 30 хоногт өөрийгөө “COVID-19”-ийн халдвар авсан байж магадгүй гэж хэр олон удаа бодсон бэ?” гэж тогтмол асууж байсан аж.
Тэгвэл судалгаанд хамрагдсан нийт 1388 оюутны 50 хувь нь “COVID-19”-ийн халдвартай хүнтэй хавьтал болсон гэж хариулсан байна. Үүний дотор 5.6 хувь нь Ванкувер мужид, 0.8 хувь анги хамт олон дунд, 0.3 хувь нь гэр бүл дотроос нь хэн нэгэн халдвар авч, хавьтал болсон гэж хариулсан аж. Харин Ванкувер мужид амьдардаг хүнтэй хавьтал болсон гэж хариулсан оюутнуудын 11 хувь нь сүүлийн 30 хоногт өөрийгөө халдвар авсан байж болзошгүй гэж олон удаа бодож, сэтгэл санааны хувьд түгшүүрт автсан гэжээ. Мөн энэ тохиолдолд эмэгтэй оюутнууд эрэгтэйчүүдтэй харьцуулахад 20 хувиар илүү санаа зовниж байсан аж.
Үүнээс гадна оюутнууд халдвар авсан олон хүнтэй хавьтал болохын хэрээр өөрийгөө ч гэсэн халдвар авсан байж болзошгүй гэж таамаглах нь 15 хувиар нэмэгдэж байжээ. Сонирхолтой нь, энэ тохиолдолд эрэгтэй оюутнуудын түгших байдал эмэгтэйчүүдтэй харьцуулахад өндөр байсан аж. Харин эмэгтэй оюутнуудын хувьд халдвар авсан хэдэн хүнтэй хавьтал болсон нь төдийлөн ялгаагүй байсан ч эрчүүдээс илүү түгшүүр мэдэрч, стресст орж байгаа нь ажиглагдсан байна.
Доктор Даниел Виго энэ талаар “Сэтгэл түгших шинж тэмдэг болон түгшүүрийн эмгэг нь ихэвчлэн эмэгтэйчүүдэд илүү их тохиолддог ч стрессийн хүчин зүйл нэмэгдэх үед сэтгэлийн түгшүүртэй байдалд илүү бага хариу үзүүлдэг. Харин эрэгтэйчүүдэд сэтгэлийн түгшүүр мэдрэгдэх байдал эмэгтэйчүүдийг бодвол илүү ажиглагдаж байгаа нь гэнэтийн стресст эмэгтэйчүүдэд илүү тэсвэртэй хариу үйлдэл үзүүлэх магадлалтай байдгийг батлан харуулж байна. Эндээс хүний амьдралд огт төлөвлөөгүй, урьдчилан таамаглаагүй үйл явдал гэнэт тохиолдоход тэр нь эрэгтэй эмэгтэй хүний сэтгэлзүйд хэрхэн нөлөөлдөг болохыг харж болно. Цар тахлын хувьд үнэхээр хэн ч урьдчилан таамаглаагүй гэнэт эхэлсэн үйл явдал байсан бөгөөд энэ нь ийм төрлийн тусгайлсан судалгаа хийх таатай өгөгдөл болсон” гэжээ.
