Шадар сайд Ш.Амарсайхан жижиг Тавантолгойд ажиллаад ирсэн билээ. Нүүрсний асуудалтай холбоотойгоор мэдээлэл өгсөн юм.
Тэрбээр “Засгийн газрын 450 дугаар тогтоолын дагуу Өмнөговь аймгийн Цогтцэций суманд ажилласан.
Нэгдүгээрт, Бүрэн эрхт төлөөлөгчийг ажилд нь оруулж, компанийн удирдлагыг гартаа авсан гэж ойлгож болно.
Хоёрдугаарт, газар дээр нь дүгнэлт хийж, хэд хэдэн авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний талаар Засгийн газарт танилцууллаа. Хөндлөнгийн экспертүүдийг оруулж, тэсэлгээний ажил, уулын ажлын олборлолт, холбогдох төлөвлөгөөнүүд буюу төрийн өмчит аж ахуйн нэгж болон “Тавантолгой” ХК хоорондын үүсээд буй мөргөцгийн асуудал, хулгайгаар ачигдсан эсэхийг тодруулах юм.
Мөн нүүрс шатсан, исэлдсэн гэх мэт асуудлыг компанийн инженерүүдийн хэлснээр тодорхойлохгүй. Хөндлөнгийн хүмүүсээр үүнийг шалгуулж, нөхцөл байдлыг тодруулна.
БНХАУ бүх гэрээгээ бүртгэдэг. Бүртгэсэн гэрээний дугаар маш чухал. Манай гаальд ирж буй мэдээллийн тоог дээд шатанд хүргэж, бүртгэхэд БНХАУ болон манай гаалийн бүртгэлийн тоо зөрсөн. Үүнийг БНХАУ-аас гэрээг татаж авч, балансад тусгасан орлогын дагуу тулгана.
Гэрээний дагуу “Тавантолгой” компанийн үйл ажиллагаа зогссон үед Хятадаас том оврын экскаватор оруулж ирж, нүүрс олборлосон гэх асуудал бий. Үүнийг хууль хяналтын байгууллага тодруулах, хөндлөнгийн аудитаар шалгуулна.
Гуравдугаарт, эдгээр ажлуудыг богино хугацаанд яаралтай хийж, хууль бус үйлдлийг илчилж, нэг мөр цэг тавих, төрийн өмчийн 51 хувьд хяналт тавих, олон нийтэд мэдээллийг ил тод мэдээлэх, хувьцаа эзэмшигчдийн эрхийг хөндөхгүй байх хэрэгтэй.
“Эрдэнэс Тавантолгой” компани нийт 58 мянга орчим га талбай буюу нийт ордын 95.5 хувьд үйл ажиллагаа явуулж байгаа. “Тавантолгой” компани 0.5 хувьд нь үйл ажиллагаа явуулдаг. Тиймээс аль ордын нүүрс хэр хэмжээтэй гарч буйд тавих хяналт шалгалт сул байна” гэсэн юм.
Тэрбээр үргэлжлүүлэн сэтгүүлчдийн асуултад хариуллаа.
-Цар тахлын төсвийн зарцуулалтыг ил тод болгох ажлыг танд өгсөн. Хэзээ ил тод болгох вэ?
-Халдварын үеийн зарцуулалттай холбоотой асуудлыг Сангийн болон Эрүүл мэндийн яам хариуцсан тул үүнд аудитын шалгалтыг өнгөрсөн 2-3 сарын хугацаанд оруулсан. Ингэхдээ үндэсний болон хөндлөнгийн аудитыг оруулж, зарцуулалтын талаарх дүгнэлт урьдчилсан байдлаар бэлэн болж байна. Албан ёсоор эцэслэсний дараа надад мэдээлэл нь ирэх юм. Ирсэн даруйд Сангийн болон Эрүүл мэндийн сайд, холбогдох албаныхан, иргэдэд 2020 оноос хойших цар тахлын төсвийн зарцуулалтыг дэлгэрэнгүй, нэг бүрчлэн мэдээлнэ.
Би хувьдаа аудит оруулахгүйгээр олон нийтэд зарлах боломжгүй хэмээн үзсэн. Гүйцэтгэлийн болон санхүүгийн тайланд ямар асуудал байгааг тодруулах юм.
-Урьдчилсан байдлаар ямар дүгнэлт гарсан бэ?
-Албаны хүмүүс нь урьдчилсан байдлаар гарсан хэмээн мэдээлж байгаа ч надад урьдчилсан мэдээлэл ирээгүй байна.
-Орон нутгийн “Тавантолгой”-д 2018 онд мөргөцөг алга болсон хэрэг гарсан. Үүний талаар мэдээлэл өгвөл?
-Бүрэн эрхт төлөөлөгч томилсон шалтгаан нь мөргөцөг буюу 330 мянган тонн нүүрс шатсан, исэлдсэн, өглөг авлагатай гэж буйг тодруулах юм. Баялаг шамшигдуулсан бол хэргийг эцэслэж шийдвэрлэнэ. Олон жилийн маргааныг шийдвэрлэх боломж юм.
