Урин дулааны улирал ирж байгаатай холбогдуулан халиа тошин үүссэн газруудаар шар усны үер болж магадгүй тул Нийслэлийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төв (НЭМҮТ)-ийн Орчны эрүүл мэнд, нөлөөллийн үнэлгээний албаны Л.Нямсүрэн иргэдэд зөвлөгөө өглөө.
Тэрбээр “Цаг агаар дулаарч байгаатай холбоотойгоор орчны бохирдол нэмэгддэг. Тухайлбал хөрсний бохирдол, шар усны үер, халиа тошин үүсэх зэрэг эрсдэл бий болдог юм. НЭМҮТ нь Засгийн Газрын 2017 оны 259 дүгээр тогтоолын дагуу орчны эрүүл мэндийг тандаж судлах журмын дагуу өдөр тутамдаа шинжилгээ судалгааны ажил хийж гүйцэтгэдэг.
Энэ хүрээнд орчны бохирдлын хэмжээг ундны ус, агаарын чанарын өөрчлөлт болон хөрсний бохирдлын үзүүлэлтийг хүн амын тархалттай холбон судлах ажлыг хийдэг билээ.
Тодруулбал хөрсний бохирдолтой холбоотой үр дагаврыг тандаж судлахдаа гэдэсний вирусийн гаралтай өвчний дэгдэлтээр нь тандаж үнэлдэг. Үүнд гэдэсний халдварт өвчин, суулгалт, цусан суулгалт гэх мэт өвчнүүдийг холбож судалдаг юм.
Манай байгууллагаас 2018 онд хийсэн судалгааны дүнгээр хөрсний бохирдол ихтэй газруудад амьдардаг тав хүртэлх насны хүүхдүүдийн дунд гэдэсний халдварт өвчний тархалт их өндөр хувьтай гарсан байдаг.
Үүнээс үзвэл хөрсний бохирдол нэмэгдэхийн хэрээр гэдэсний халдварт өвчний тархалт нэмэгдэх хандлага ажиглагддаг.
Мөн халиа тошин, шар усны үертэй холбоотой иргэдийн анхаарах зүйл нь голын эрэг дагуу байшин барилга барихдаа орон нутагт бол 50 метр, хот суурин газарт 200 метрийн зайг баримтлах ёстой. Гэтэл сүүлийн үед хот төлөвлөлтийн алдаа, дутагдлын улмаас энэ шаардлагыг хангаагүй айл өрх, орон сууц эрс нэмэгдсэн. Ингэснээр халиа тошин үүсэж, шар усны үерийн эрсдэлд өртөх иргэдийн тоог эрс нэмэгдэхэд хүргэсэн.
НЭМҮТ-өөс хавар, намартаа тус бүр нэг удаа хөрсний бохирдлын шинжилгээ хийдэг. Манай байгууллагын хийсэн судалгааны дүнгээр Улаанбаатар хотод 400,000 айл өрх амьдарч байна. Үүний 200,000 нь гэр хороолол, амины орон сууцанд амьдардаг. Эдгээр иргэдийн амьдардаг газруудаар хөрсний бохирдлын судалгааг хийхэд 88 хувь нь бохирдолтой гэж гарсан байдаг. Өөрөөр хэлбэл 10 айл өрхийн ес нь хөрсний бохирдолтой байдаг гэсэн үг.
Хөрсний бохирдлын гол үүсвэр нь нүхэн жорлон байдаг. Тиймээс иргэдийн зүгээс нүхэн жорлонгоо стандартын дагуу сайжруулж чадвал таны хашаа, эргэн тойрны газрын хөрсний бохирдлын хэмжээ багасах магадлалтай.
Мөн ил задгай хог хаях, элдэв бодис шингэсэн угаадсаа асгах зэргээр хөрсөө бохирдуулдаг.
Хөрсний бохирдлын улмаас бага насны хүүхдүүд гэдэсний халдварт өвчинд өртөх эрсдэл нэмэгддэг. Үүнээс сэргийлэх энгийн арга нь өдөр тутамдаа бүлээн усаар гараа сайн савандаж угаах, бохирдсон эд зүйлд хүрсэн тохиолдолд цэвэрлэх хэрэгтэй. Мөн гэр хороололд амьдардаг айлууд нүхэн жорлонд орохдоо өөр хувцас өмсөх, өмссөн хувцсаа байнга солих арга хэмжээг тогтмол авч хэвших нь зүйтэй.
Хотын хөрсний бохирдлыг бага, дунд, их эсвэл цэвэр гэсэн дөрвөн түвшнээр тодорхойлдог. 2022 оны орчны судалгааны тандалтын дүнгээр Нийслэл хотын хэмжээнд Сонгинохайрхан, Баянзүрх, Багахангай дүүрэгт хөрсний бохирдол их хэмжээгээр илэрсэн. Тодруулбал Сонгинохайрхан дүүргийн Баянхошуу, Толгойт, Таван шар орчмоор хамгийн их илэрснийг тогтоосон” гэв.
