Дүнжингарав 2018 уралдаан энэ сарын 18-ны өдөр буюу өнгөрсөн ням гарагт Говьсүмбэр аймгийн Баянтал суманд зохион байгуулагдсан. Энэхүү уралдаан хөтөлбөрийн дагуу 17.00 цаг гэхэд шагнал гардуулаад өндөрлөх ёстой байсан аж. Гэтэл 22.00 цаг хүртэл үргэлжилж, харуй бүрий болжээ. Уг нь Засгийн газраас өвөл, хаврын уралдааныг зохион байгуулахыг хориглосон. Гэтэл “Дүнжингарав”-ыг Засгийн газрын тогтоолыг зөрчин явуулснаас болж есөн хүүхэд мориноос унаж, гурван хүүхэд бэртэж, эмнэлэгт хүргэгдсэн мэдээллийг цагдаагийн байгууллагаас мэдээлснийг бид хүргэж байсан. Хууль бус арга хэмжээний талаар бид холбогдох албаныхны байр суурийг хүргэхийг зорьлоо.
Ц.Баатарболд: Монголын морин спорт уяачдын холбооноос хүсэлт гаргасны дагуу цагдаагийн алба хаагчид нийтийн хэв журмыг сахиж ажилласан
Энэ талаар ЦЕГ-ын нийтийн хэв журмыг хамгаалах олон нийтийн хангах албаны ахлах мэргэжилтэн цагдаагийн хошууч Ц.Баатарболд “Монголын морин спорт уяачдын холбооноос хүсэлт гаргасны дагуу цагдаагийн алба хаагчид Говьсүмбэр аймгийн Баянтал суманд уржигдар буюу энэ сарын 17-нд болсон хаврын бүсийн “Дүнжингарав” морин уралдаанд очиж нийтийн хэв журмыг сахиж ажиллалаа. Хурдан морины уралдаан өглөөний 07.00-21.00 цаг хүртэл үргэлжилж, эрлийз, их нас, соёолон, азарга гэсэн дөрвөн насны морьд уралдсан. Цагдаагийн байгууллага нь тухайн урлаг спортын арга хэмжээг хориглох заалт байхгүй учраас иргэдийг гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, хэв журмыг сахиулах хуулийг биелүүлж ажилласан” гэсэн тайлбарыг өгсөн юм.
Тухайн уралдаанд 10-13 насны хүүхдүүд оролцсон бөгөөд уралдааны талбай нь хуурайшилт, тоосжилт ихтэй байснаас шалтгаалан газар цөмрөх, салхинд цохиулах зэргээс шалтгаалан есөн хүүхэд мориноос унаж, гурав нь эмнэлэгт хүргэгдсэн аж.
А.Энхбаатар: Уяачид 12 нас хүрсэн хүүхдийн төрсний гэрчилгээг авчирч бүртгүүлчихээд, 12-оос доош насны хүүхдүүдээр хурдан морь унуулсан
Цагдаагийн Ерөнхий Газрын мэдээллээр есөн хүүхэд мориноос унаж бэртсэн гэж байсан бол Гэр бүл, хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газраас өгч буй мэдээллээр ес биш 16 хүүхэд бэртээд байгаа гэлээ.
Ингээд Гэр бүл, хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газрын хууль эрхзүй, хамтын ажиллагааны газрын дарга А.Энхбаатараас дараах зүйлийг тодрууллаа.
-Өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд “Дүнжингарав-2018” уралдаан болсон. Танай агентлагийн зүгээс уг уралдаан болох гэж байгааг мэдэж байсан уу?
-“Дүнжингарав-2018” уралдаан гуравдугаар сарын 18-нд Говьсүмбэр аймгийн Баянтал суманд зохион байгуулагдахаар боллоо гэдэг мэдээллийг гуравдугаар сарын 1-ны өдөр бид албан бусаар авсан. Ингээд зохион байгуулагч тал буюу ММСУХ-той 16-ны өдөр уулзсан. Бүртгэл 17-ны өдөр зохион байгуулагдана гэсэн төлөвлөгөөтэй ажиллаж байгааг нь мэдээд тэр өдрөө агентлагийн даргын тушаал гарч, манай газраас 10, орон нутгийн энэ чиглэлээр ажилладаг байгууллагуудаас 10, нийт 20 хүний бүрэлдэхүүнтэй бид 17-ны өдөр Баянтал суманд очсон.
-Өвөл, хаврын уралдаанд 12-оос дээш насны хүүхэд уралдуулах тухай Засгийн газрын тогтоол байгаа шүү дээ?
-Бид яг тэр тогтоолыг хэрэгжүүлэхээр газар дээр нь очиж ажилласан. 12 хүртэлх насны хүүхдээр морь унуулахгүй байх, хүүхдүүдэд стандартын хувцас хэрэглэлийг бүрэн өмсгөх ажлыг зохион байгуулахаар очсон. Хүүхдийг хэдэн настайг тодорхойлдог цорын ганц бичиг баримт болох төрсний гэрчилгээг үндэслэн бүртгэл явуулсан. Бид 12 настай 85, 13 настай 62, 14 настай 49, 15 настай 20 гэх мэтчилэн яваад 18-аас дээш насны гурван хүн нийтдээ 307 морь унаж уралдах хүүхдийг бүртгэсэн. Гэвч бодит байдал дээр уяачид 12 нас хүрсэн хүүхдийн төрсний гэрчилгээ авчирч бүртгүүлчихээд, 12-оос доош насны хүүхдүүдээр хурдан морь унууллаа.
-Цагдаагийн байгууллагаас есөн хүүхэд мориноос унаж, гурав нь эмнэлэгт хүргэгдсэн гэсэн мэдээлэл өгсөн. Унаж бэртсэн хүүхдүүдийн биеийн байдал ямар байгаа вэ?
– Нийт 16 хүүхэд мориноос унасан. Энэ дотроос гурван хүүхэд нь хүнд хэлбэрийн гэмтэлтэй байсан. Хоёр хүүхэд нь үзэгдэх орчин хязгаарлагдмалаас болоод уралдааны үеэр машин мөргөж унаад ухаан алдсан байгаа. Ухаан алдсан хоёр хүүхдийн нэгийг ГССҮТ-д хүргэж эмчилгээ хийсэн. Биеийн байдал харьцангуй тогтворжиж дээрдэж байна. Нөгөө нэг хүүхэд маань Говьсүмбэр аймгийн нэгдсэн эмнэлэгт хүргэгдэж, нөхөн сэргээх эмчилгээ хийлгээд эцэг, эхэд нь хүлээлгэн өгсөн. Бас нэг хүүхдийн шилбэний яс хугарсан. Хөлөө шохойдуулаад, дараагийн шатны эмчилгээг хийлгээд явж байна.
-Уяачид 12 нас хүрсэн хүүхдийн төрсний гэрчилгээ авчирч бүртгүүлчихээд, 12-оос доош насны хүүхдүүдээр хурдан морь унууллаа гэж байна. Тухайн иргэнд ямар хариуцлага тооцох вэ?
– Зөрчил хянан шийдвэрлэх хуулийн дагуу Хүүхдийн эрхийн улсын байцаагч “Хүүхдийн амь нас, эрүүл мэндэд аюул учруулахуйц тоглоом наадамд оролцуулсан бол” гэдэг үндэслэлээр зөрчлийн хэрэг үүсгэнэ. Тухайн этгээдийн байгаа газар, албан ёсны хаягийг эхний байдлаар тогтоосон. Хүүхдийн эрхийн байцаагч уг хэрэг дээр ажиллана.
…Энэхүү Засгийн газрын тогтоол зөрчиж, харуй бүрий хүртэл явуулсан “Дүнжингарав” уралдаанаар 16 хүүхэд мориноос унаж бэртжээ. Хүүхдийн амийг үл ойшоогч Дүнжингарав “Шөнөжингарав” болсон эмнэглэлтэй. Олон хүүхдийг эрүүл мэндээр нь хохироосон уралдааныг зохион байгуулсан “Монголын морин спорт уяачдын холбоо” болон Говьсүмбэр аймгийн Засаг дарга нарт ямар хариуцлага тооцох вэ? Эдгээр хүмүүс хэний зөвшөөрлөөр уралдаан зохион байгуулав гэдэг асуултууд нууц хэвээрээ үлдэж байна. Мөн эдгээр хүмүүст хурдан морь нь хүүхдийн амиас илүү бололтой гэж бид халаглаад л, хараад л суусаар байх уу?
Хүүхдийн эрхийн төлөө хамгийн түрүүлж дуу хоолой болох ёстой Хүний эрхийн үндэсний комисс Дүнжингарав уралдааны талаар “Одооохондоо мэдээлэл өгөхгүй, бид мэдээлэл цуглуулж байна. Гэр бүл, хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газар дээр ажилласан байгаа” гэдэг тайлбарыг өгсөн юм. Тэд хууль зөрчиж уралдаан зохион байгуулсан хүмүүсийн талаар мэдээлэл өгөхөөс яагаад татгалзав.
Монголын ирээдүйгээр дэнчин тавьж зугаацдаг баячуудын тоонд төрийн түшээд хүртэл багтаж явдаг болохоор тэдэнд хууль хэрхэн үйлчлэх нь бараг л ойлгомжтой. Гэсэн ч бид ирээдүйнхээ төлөө дуугарч, тэдний амьд явах баталгааг нэхэх бүрэн эрхтэй гэдгээ умартаж үл болно. Төр чадахгүй бол түмэн олон өөрсдөө хариуцлага тооцдог болох хууль ч хэрэгтэй болж мэдэх олон үйл явдал энэ нийгэмд эрээ цээргүй үргэлжлэх болжээ.
