Олон улсын дипломат харилцаа, тэр тундаа Ази, Номхон далайн бүс нутгийн сэдвээр дагнан бичдэг “The Diplomat” хэвлэлд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үр дүнг хэрхэн дүгнэсэн талаарх нийтлэлийг эмхэтгэн хүргэж байна.
МАН-ын нэр дэвшигч У.Хүрэлсүх Монгол Улсын ардчиллын 30 жилийн түүхэн дэх Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хамгийн өндөр саналаар ялалт байгууллаа. У.Хүрэлсүх нийт санал өгсөн иргэдийн 68 хувийн саналыг авснаар Ерөнхийлөгчийн сонгуульд санал өгсөн гурван хүн тутмын хоёрынх нь саналыг авсан түүхэн дэх анхны нэр дэвшигч болов. Гэхдээ У.Хүрэлсүхийн ялалт сонгогчдын ирц муу байсантай нэлээд холбоотой бөгөөд энэ удаагийн сонгуулийн ирц 59.3 хувьтай байлаа.
Харин АН-аас нэр дэвшигч С.Эрдэнэ ердөө 6 хувийн санал авч, тун хангалтгүй үр дүн үзүүллээ. Гайхалтай нь түүний авсан нийт 72.832 саналын тоо нь хоосон саналын хуудас уншуулсан 71.937 цагаан сонголтоос арай ядан давж гарчээ. Энэ нь Монгол Улсын өнөөгийн Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын намын хувьд маш том уналт юм. АН-ын доторхи намын даргын төлөөх тэмцэл, хагарал одоог хэр нь үргэлжилсээр байгаа. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж болон Улаанбаатар хотын захирагч асан Э.Бат-Үүл зэрэг АН-ын лидерүүд нэр дэвшигч С.Эрдэнийг дэмжиж байгаагаа олон нийтийн өмнө илэрхийлж байсан бол Монгол Улсын өнөөгийн Ерөнхийлөгч Х.Баттулга намынхаа сонгуульд шийдвэрт дэмжлэг огт үзүүлээгүй юм. Үндсэндээ Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үр дүн АН дотоод зөрчилдөөнөө даван туулж чадаагүй болохыг маш тодорхой харууллаа. Түүнчлэн С.Эрдэнэ арай ядан цагаан сонголтын дээр гарсан нь АН-ын олон мянган дэмжигч хүртэл түүнийг өөрсдийн нэр дэвшигчээр хүлээн зөвшөөрөөгүй болохыг харуулж байна.
Эсрэгээрээ Монголын улс төрд харьцангуй сүүлд байгуулагдсан шинэ гуравдагч хүчин болох ХҮН-ын нэр дэвшигч Д.Энхбат нийт сонгогчдын 20 хувийн саналыг авч, АН-ын нэр дэвшигчийг ардаа орхилоо. Тэрээр өмнө нь таамаглаж байсанчлан хотын сонгогчдоос өндөр дэмжлэгийг авсан юм. Тухайлбал, Д.Энхбат хүн ам ихтэй Улаанбаатарын зарим дүүрэгт сонгогчдын саналын гуравны нэгээс илүү хувийг авсан байна. Үндсэндээ Д.Энхбатын энэхүү амжилт ХҮН-ыг Монголын улс төрд өрсөлдөх чадвартай сөрөг хүчин болж, АН-ын байр суурийг орлох боломжтойг харууллаа.
Гэвч одоохондоо ХҮН болон АН-ын аль аль нь эрх баригч МАН-ын эсрэг хүчтэй сөрөг хүчин байх боломж хязгаарлагдмал харагдаж байна. Ийнхүү сөрөг хүчний нөлөө бага байгаа нь Монгол Улс нэг намын засаглал руу шилжиж байна гэх болгоомжлолыг улам бэхжүүлсээр байна. МАН одоо хууль тогтоох болон Ерөнхийлөгчийн засаглалыг хамтад нь авсан бөгөөд тус нам авлигын хэрэгт нэр холбогдсон хүмүүстээ хариуцлага тооцох асуудал тун сул байгаа юм.
Эцэст нь Монгол Улсын шинэ Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхээс хүлээх хамгийн гол асуултын тэмдэг бол тэрээр ирэх зургаан жилийн хугацаанд гадаад харилцааны тал дээр Х.Баттулгын адил ОХУ болон БНХАУ-тай хийх харилцаанд түлхүү анхаарах уу, эвсэл сүүлийн 30 жил замнаж ирсэн гуравдагч хөршийн бодлогыг дахин сэргээх үү гэх хүлээлт юм.
Эх сурвалж: The Diplomat
