-Төрийн албан хаагчид шударга байдлын 100 онооноос 68 оноо буюу “D” үнэлгээтэй байна-
Монголын барилгын инженерүүдийн холбооны санаачилгаар “Барилгын салбарын ил тод байдал, авлагаас сэргийлэх нь” олон улсын хурал өнөөдөр боллоо. Хуралд Барилга хот байгуулалтын сайд, зөвлөх инженерүүд, Тайвань, Япон, Солонгос улсын төлөөллүүд оролцов.
Тус хурлаар салбарын авлигын эрсдэлийг үнэлэх олон улсын аргачлал, Монголын онцлог, Монголын барилгын салбарт тулгарч буй хүндрэл бэрхшээл, авлигаас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ, барилгын салбарын ил тод байдлын талаар оролцогчид илтгэл танилцуулж, хэлэлцэх зорилготой аж.
Өнгөрсөн онд Туркт газар хөдлөлтийн улмаас барилга байгууламжууд нурж, олон хүний амь нас үрэгдэж, их хэмжээний хохирол амссан. Судалгаагаар авлигад өртөмхий бүсүүд дэх чанаргүй материалаар, стандарт мөрдөөгүй барилгууд нурсныг тогтоожээ. Иймд уг гашуун түүхээс сургамж авч, дотоодын барилгын стандарт мөрдүүлэх чиглэлд үүссэн дутагдлыг илрүүлэх, сайжруулах арга замыг эрэлхийлж буй.
Мөн иргэд оршин сууж байгаа, худалдан авах гэж байгаа барилгын чанар, стандартад онцгой анхаарах болж, хамааралтай асуудлаар гомдол өргөдөл гаргах нь нэмэгджээ.
Хувийн хэвшлүүд стандарт, норм мөрдөөгүй барилга ашиглалтад оруулах зорилгоор төрийн албан хаагчдад их хэмжээний авилгал өгдөг.
Тухайлбал он гарсаар өнөөдрийн байдлаар барилга хот байгуулалтын сайдын эрхлэх асуудлын хүрээнд иргэн, ААН-үүд нийт 180 гомдол ирүүлжээ. Үүний 110 нь барилгын стандарт баримтлаагүй, зураг төслийн дагуу бариагүй барилгад тусгай зөвшөөрөл олгосонтой холбоотой. Дараа нь төрийн албан хаагчийн үйл ажиллагаатай холбоотой 24 гомдол ирүүлжээ. Иймд өнгөрсөн оноос эхлэн Авилгатай тэмцэх газар стандарт мөрдөөгүй барьсан барилгуудыг бүртгэсэн албан хаагчдыг шалгах “Комисс” ажиллагааг эхлүүлжээ.
АТГ-ын Урьдчилан сэргийлэх, Соён гэгээрүүлэх хэлтсийн ахлах, ахлах комиссар Б.Тэрбиш “2015-2020 оны байдлаар төрийн байгууллагын ажилтнуудын шударга байдлын үнэлгээ 100 онооноос 68 оноо буюу “D” үнэлгээтэй гарсан. Шударга бус байдалтай холбоотой 15 төрлийн томоохон зөрчил илэрсний нэг нь барилга барих зөвшөөрөл олгох, стандарт мөрдөөгүй барилгыг бүртгэдэг зөрчлүүд байна.
Барилгын төсөл эхлүүлсэн үеэс бүх мэдээллийг ил тод байлгах, шилэн системд нэвтрүүлж, цахимаар хянах боломжтой болгоно
Судалгаанаас үзэхэд авилгын эрсдэлтэй үйл ажиллагаа ихэвчлэн зам тээвэр, барилга, хот тохижилт, уул уурхайн салбарт их байна. Барилга байгууламжийн хувьд ихэнхдээ тендер шалгаруулах замаар барьсан барилгууд нийтлэг. Хувийн хэвшлүүд стандарт мөрдөөгүй барилга ашиглалтад оруулах зорилгоор төрийн албан хаагчдад их хэмжээний авлига өгдөг аж.
Барилга барьж эхлэхээс дуусах хүртэл үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн байдлыг шалгахад барилга ашиглалтад оруулах комиссын 1 хүн 1 барилгаас 30 сая төгрөг авдаг нь илэрч байна. Иймд авилга бий болох нөхцөл бүрдүүлэхгүй байхад анхаарах, авлига үйлдсэний араас шалгах бус урьдчилан сэргийлэх нь чухал. Барилгын төсөл эхлүүлсэн үеэс бүх мэдээллийг ил тод байлгах, шилэн систем нэвтрүүлж, цахимаар хянах боломжтой болгох, системийн хяналт, хамгаалалт буюу барилга барьж эхлэхээс дуусах хүртэл барилгын зургийн дагуу норм мөрдүүлж байна уу гэдгийг хянаж, зөвлөж байх нь чухал. Мөн стандарт мөрдөөгүй барилга барихыг зогсоож, нураадаг олон улсын жишгийг дагана” гэв.
Монголын барилгын инженерүүдийн холбооны ерөнхийлөгч, Монгол Улсын зөвлөх инженер А.Ариунболд “Манай улсад барилгын стандарт мөрддөггүйн том жишээ бол зураг төслөө гаргаагүй, батлуулаагүй атлаа барилга нь баригдчихсан байдаг. Эсвэл батлуулсан зураг төслөөсөө огт өөр барилга барих, бүтээц, зориулалтыг нь өөрчилдөг. Зардлаа багасгах зорилгоор чанаргүй, муу материал ашиглаж байна. Стандартын бус, норм хангаагүй барилгаа ашиглалтад оруулах гээд авлига өгч байна” гэлээ.
Манай улсад 2021 оноос хойш зөрчил гарган, барилгын ажил гүйцэтгэж буй бага, дунд, өндөр, онцгой төвөгшлийн ангилал буюу 51 метрээс дээш өндөрт хамаарах 102 барилга байгаа аж. Доорх дарааллаар барилга барих журамтай:
–Зураг төсөл боловсруулах, шалгаруулах
-Ирэх оны төсвийн төсөлд барилгын ажил гүйцэтгэх санал оруулах
-Төсөв батлагдах, сонгон шалгаруулалт
-Зөвлөх үйлчилгээ, хяналтын үйл ажиллагаа /Гүйцэтгэгч компани/
-Гүйцэтгэлийг шалгаж, хүлээж авах дараалалтай аж.
